Kartlag: Natur
Natur-kategorien samlar lag for artsobservasjonar, kartlagde naturtypar, friluftslivsinteresser og juridiske vernegrenser som markagrensa og strandsona. Laga er nyttige ved planvurderingar og reguleringsarbeid for å avdekkje naturomsyn som kan utløyse motsegn frå Statsforvaltaren, og for å vurdere kvaliteten på friluftsliv og rekreasjon i eit område. Kjeldene er primært Miljødirektoratet, Artsdatabanken og Kartverket.
Lag i denne kategorien (18)
| Lag | Skildring | Kjelde |
|---|---|---|
| Sensitive artsdata | Sensitive førekomstar av fuglar, pattedyr og lav | Miljødirektoratet. Datasett: Sensitive artsdata |
| Kartlagde friluftslivsområde | Friluftslivsområde verdsette etter nasjonal metodikk | Miljødirektoratet |
| Kartleggingseiningar NiN | Naturtypar kartlagde etter NiN-systemet | Miljødirektoratet. Datasett: Kartleggingseiningar NiN |
| Artar av nasjonal forvaltningsinteresse | Forvaltingsretta artskart | Miljødirektoratet. Datasett: Artar av nasjonal forvaltningsinteresse |
| Turrutebasen | Turruter, skiløyper og sykkelruter | Kartverket |
| Artsdatabanken | Artsobservasjonar i Noreg | Artsdatabanken |
| Natur- og kulturområde | Utvalde kulturlandskap med særskild forvaltingssatsing | Miljødirektoratet. Datasett: Natur- og kulturområde |
| Markagrensa | Grense etter markalova for Oslo og omegn | Miljødirektoratet |
| Strandsona | 100-metersbeltet langs sjø og vassdrag | Kartverket |
| Arealtype | Hovudinndelinga i AR5 er arealtype basert på kriterium for vegetasjon, naturleg drenering og kulturpåverknad. | Norsk institutt for bioøkonomi (NIBIO) |
| Reindrift | Reindrift går føre seg i nesten 140 av kommunane i landet, på eit areal som utgjer om lag 40 prosent av landarealet i Noreg. | Landbruksdirektoratet |
| Dyrkbar jord | Viser areal som ved oppdyrking kan setjast i stand slik at dei vil halde krava til fulldyrka jord og som held krava til klima og jordkvalitet for plantedyrking. | Norsk institutt for bioøkonomi (NIBIO) |
| Akvakulturregisteret | Akvakulturregisteret inneheld oversikt over akvakulturløyve og vedtak knytte til desse. | Fiskeridirektoratet |
| Restriksjonsområde i verneområde | Ferdselsforbod, landingsforbod og forbod mot lågflyging, med heimel | Miljødirektoratet |
| Snøscooterløyper | Vedtekne og planlagde løyper, og kva kommunar som har meldt inn | Miljødirektoratet |
| Statleg sikra friluftslivsområde | Område staten har sikra gjennom kjøp eller avtale | Miljødirektoratet |
| Friluftsliv i verneområde | Verneområde som også er registrerte som friluftslivsområde | Miljødirektoratet |
| Landskapstypar, NiN | Landskapstypar etter Natur i Norge, delt på landform, vatn og vegetasjon | Miljødirektoratet |
| Grå areal | Landsdekkjande kart over grå areal: areal som alt er tekne i bruk eller sterkt påverka av bygge- og anleggsaktivitet, inkludert busetnad, konstruksjonar og permanente overflater | Norsk institutt for bioøkonomi (NIBIO) |
| Verdsette naturtypar | Naturtypelokalitetar verdsette etter kriteria i rettleiar M-1941 for konsekvensutgreiingar, frå svært stor verdi til noko verdi | Miljødirektoratet |
| Forvaltingsområde for rovdyr | Miljødirektoratets grenser for forvaltingsområda for bjørn, gaupe, jerv og ulv | Miljødirektoratet |
Sensitive artsdata
Database med sensitive førekomstdata for utvalde fuglar, pattedyr og lav frå Miljødirektoratet. "Sensitiv" tyder at eksakt lokasjon er skjerma av omsyn til vern mot forstyrring. Laget viser grove polygon, ikkje punktlokasjonar. Relevant ved planarbeid nær kjende hekkelokalitetar eller veksestader for raudlista artar.
Om kartlaget
Sensitive artsdata er eit samleomgrep for ein database med utvalde artar av fuglar, pattedyr og lav der stadfesta informasjon om hekkeområdet, yngleområdet eller vekseplassen til artane er skjerma for allment innsyn. Grunngjevinga er at open tilgang kan føre til at arten eller staden blir utsett for uheldige påverknader, som forstyrring, forfølging eller øydelegging. Data er publiserte gjennom ei passordbeskytta løysing som viser eksakt lokalisering av objekta. Fylkesmannen og Miljødirektoratet kan gi tilgang. Data er òg tilgjengelege gjennom ei open løysing som viser maskerte data i form av ruter med varierande storleik avhengig av art. Bruksområde Datasettet er eigna for bruk i alle typar arealplan- og arealforvaltingsoppgåver, inkludert enkeltsakshandsaming. Det bør òg brukast ved planlegging og gjennomføring av hogst og andre næringsaktivitetar som kan påverke førekomstar av sensitive artar. Tilgang Sjølv om informasjon om sensitive artar ikkje er ope tilgjengeleg, kan offentleg forvalting, utbyggjarar, konsulentverksemder og andre med legitime behov få tilgang til relevante data for det aktuelle området eller prosjektet. Tilgang blir gitt ved passordbeskytting og styring av rettar. Fylkesmannen kan gi tilgang for kommunar og andre brukarar i fylket. Miljødirektoratet kan gi tilgang ved behov på tvers av fylkesgrenser eller nasjonalt. Dokumentet "Retningslinjer for håndtering av sensitive artsdata" handlar om artar, vurderingar og saksbehandling. Informasjon utan eksakt stadfesting er tilgjengeleg for alle via ei innsynsløysing med maskerte data. WMS-tenesta er offentleg tilgjengeleg. Maskestorleiken varierer mellom ulike artar; nokre har så omfattande maskering at relativt store område blir markerte i kartet. Kunnskap om biologien til arten vil forenkle vurderinga av om eksakt lokalisering er nødvendig i det konkrete tilfellet.
Oppdateringsfrekvens: Sanntid.
Underkartlag (31)
| Underkartlag | Skildring |
|---|---|
| Brunbjørn | Ynglehi m.m. |
| Brushane | Spelplassar. |
| Dobbeltbekkasin | Spelplassar. |
| Fiskeørn | Hekkelokalitetar. |
| Fjellrev | Ynglehi m.m. |
| Gås og and | Andefamilien (Anatidae) høyrer til ordenen andefuglar (Anseriformes) som igjen går inn som del av klassen fuglar, Aves. Familien femnar om ender, gjæser og svaner. Fellestrekk for andefamilien er symjehud og nebb som er flata ut i ei viss grad. |
| Gaupe | Ynglestader og familiegrupper. |
| Havørn | Hekkelokalitetar. |
| Hønsehauk | Hekkelokalitetar. |
| Hortulan | Alle funn i hekketid. |
| Hubro | Maskerte ruter som viser førekomstar av hubro frå Miljødirektoratets base over sensitive artsdata. Blir brukt av eigedomsutviklarar for å avdekkje om eit planområde rører leveområde for ein sterkt trua rovfugl før tiltak blir planlagde. |
| Jaktfalk | Hekkelokalitetar. |
| Jerv | Ynglehi m.m. |
| Kongeørn | Hekkelokalitetar. |
| Lappfiskand | Hekkelokalitetar. |
| Lappugle | Maskerte ruter med førekomstar av lappugle frå Miljødirektoratets sensitive artsdata. Gir utviklaren eit tidleg varsel om at eit område kan ha hekkelokalitetar som utløyser omsyn etter naturmangfaldlova. |
| Alle artslag | Samlegruppe frå WMS-tenesta som viser alle artslaga med sensitive førekomstar samtidig. Nyttig for ein rask sjekk av om eit område har registrerte førekomstar av fleire artar. |
| Lerkefalk | Hekkelokalitetar. |
| Myrhauk | Hekkelokalitetar. |
| Rovfugl | Omgrepa rovfugl og raptor nemner kjøtetande fuglar som i all hovudsak lever av predasjon (òg kalla rov), altså fuglar som lever av å jakte på, drepe og/eller ete andre dyr. |
| Rovpattedyr | Rovpattedyr (Carnivora), òg kalla rovdyr (som rett nok er eit monaleg vidare omgrep), er ein orden av pattedyr. Artane er i hovudsak kjøtetande predatorar, som primært livnærer seg ved å drepe og ete andre dyr. Artane er i hovudsak terrestriske, men nokre artar har sterk marin tilknyting. |
| Sædgås | Maskerte ruter med førekomstar av sædgås frå Miljødirektoratets sensitive artsdata. Blir brukt for å identifisere rasteplassar og hekkeområde som kan gi restriksjonar ved utbygging nær våtmark og myr. |
| Sivhauk | Hekkelokalitetar. |
| Slagugle | Maskerte ruter med førekomstar av slagugle frå Miljødirektoratets sensitive artsdata. Varslar utviklaren om moglege hekkelokalitetar som det må takast omsyn til ved skogtiltak og arealplanlegging. |
| Småfuglar | Maskerte ruter med førekomstar av sensitive småfuglartar frå Miljødirektoratets database. Gir ein samla indikasjon på registrerte hekkelokalitetar innanfor eit planområde. |
| Spelplassar | Fugleleik, òg kalla spel, er ei form for paringsritual hos enkelte fugleartar. Leiken går som regel ut på at hannane skal «vise» seg fram for hoene, så skal hoene velje ut hannen dei vil pare seg med. Dette skjer ofte på ein bestemt stad i skogen, eller på ei myr. |
| Uglar | Uglar (Strigiformes) er ein orden av moderne fuglar i gruppa Afroaves. Uglane består av om lag 234 artar med i hovudsak terrestriske nattaktive rovfuglar, fordelte i dei to biologiske familiane uglefamilien (Strigidae) og tårnuglefamilien (Tytonidae). Uglefamilien er i særklasse den mest talrike. |
| Ulv | Ynglehi m.m. |
| Vandrefalk | Hekkelokalitetar. |
| Vepsevåk | Hekkelokalitetar. |
| Vierspurv | Alle funn i hekketid. |
Kartlagde friluftslivsområde
Viser område som er kartlagde og verdsette etter Miljødirektoratets nasjonale metodikk for friluftslivskartlegging. Kommunane har kartlagt og verdsett friluftslivsområde (svært viktige, viktige, registrerte). Utbygging i svært viktige friluftslivsområde kan utløyse motsegn.
Om kartlaget
Område kartlagde og verdsette etter Miljødirektoratets rettleiar M98-2013, for å vise stader som er viktige for friluftslivet til ålmenta.
Oppdateringsfrekvens: Sanntid.
Kartleggingseiningar NiN
Naturtypar kartlagde i målestokk 1:5 000 og 1:20 000 etter NiN-systemet (Natur i Norge). NiN er den nasjonalt godkjende metodikken for klassifisering av naturtypar på land og i ferskvatn. Naturtypar med høg verdi (A og B) gir grunnlag for motsegn etter T-2/16. Datasettet blir forvalta av Miljødirektoratet.
Om kartlaget
Naturkartlegging etter systemet Natur i Norge (NiN) v2, med konverterte v1-data; prosjekt godkjende og publiserte via dataflyten til Miljødirektoratet.
Oppdateringsfrekvens: Sanntid.
Artar av nasjonal forvaltningsinteresse
Forvaltingsretta artskart frå Miljødirektoratet som viser førekomstar av trua og nær trua artar (CR, EN, VU og NT på raudlista), prioriterte artar og utvalde naturtypar. Datasettet er sett saman av data frå Artsdatabanken og kommunale kartleggingar og blir brukt aktivt av Statsforvaltaren i motsegnssaker.
Om kartlaget
Forvaltingsretta kart distribuert av Miljødirektoratet, der all datafangst er basert på dataflyten for artsdata etablert av Artsdatabanken. Artsdatabanken har sidan 2005 etablert dataflyt med relevante institusjonar og databasar. Dataeigarskapen er avklart og ligg hos originalverten. Datasettet omfattar både artar som treng vern og skadelege (framande) artar. Alle relevante artsgrupper er inkluderte. Avgjerda om inkludering er i all hovudsak tatt på grunnlag av relevante statusar som trua artar, ansvarsartar og freda artar. I tillegg er det stilt krav til to kvalitetsparameter: geografisk presisjon og funksjon (aktivitet). Desse krava varierer mellom ulike artsgrupper. Kartlagde førekomstar av sensitive funksjonsområde for gitte artar er ikkje inkluderte i dette datasettet.
Oppdateringsfrekvens: Vekentleg.
Turrutebasen
Landsdekkjande oversikt over turruter, skiløyper, sykkelruter og vandreruter. Data frå Kartverket / DNT. Nyttig for å vurdere rekreasjonsverdi og tilgang til friluftsliv frå ein eigedom, og for å sjå om planlagde tiltak kryssar viktige turstiar.
Om kartlaget
Landsdekkjande oversikt over turruter, skiløyper, sykkelruter og andre turruter, i tillegg til tilretteleggingstiltak i friluftslivsområde. Dataa kan brukast i prosessar etter plan- og bygningslova, til analysar, rapportering og turplanlegging.
Oppdateringsfrekvens: Vekentleg.
Artsdatabanken
Artsobservasjonar registrerte i Artsdatabanken, den nasjonale databasen i Noreg for biologisk mangfald. Viser tidfesta funn av plantar, dyr og sopp. Nyttig som supplement til Artar av nasjonal forvaltningsinteresse, men hugs at observasjonar kan vere gamle og at stadfestinga varierer. Datasett: Artsdatabanken.
Om kartlaget
Dette kartlaget inneheld informasjon om artar som er observerte eller registrerte i Noreg, levert av Artsdatabanken. Det inkluderer data om enkeltobservasjonar, raudlistekategoriar og kategoriar for framande artar.
Oppdateringsfrekvens: Sanntid.
Natur- og kulturområde
Viser utvalde kulturlandskap med særskild forvaltingssatsing frå Miljødirektoratet. Utvalde kulturlandskap i jordbruket er ei nasjonal ordning for å ta vare på verdifulle kulturlandskap, og planar som truar desse kan møte motstand i planprosessen.
Om kartlaget
Kulturlandskap - utvalde
Viser område som inngår i satsinga Utvalde kulturlandskap i jordbruket. Dette er eit samarbeid og spleiselag mellom landbruks-, natur- og kulturminneforvaltinga i Noreg, basert på samarbeid mellom grunneigarar, drivarar og styresmakter. Formålet er å sikre langsiktig forvalting av særeigne landskapsområde med store biologiske og kulturhistoriske verdiar, forma av langvarig og samanhengande tradisjonell bruk.
Kulturlandskap - verdifulle
Består av verdifulle kulturlandskap med registrerte biologiske verdiar og/eller kulturminneverdiar. Biologiske verdiar kan vere naturtypar som artsrike slåtteenger eller kystlynghei. Kulturhistoriske verdiar kan vere hus, steinmurar og gravrøysar. Mange lokalitetar av kulturbetinga naturtypar er rekartlagde etter 2005 og lagde inn i datasettet Naturtyper - DN-håndbok 13.
DN-håndbok 13
Viser naturtypelokalitetar på land og i ferskvatn, kartlagde etter DN-håndbok 13. Kvar lokalitet er registrert med ein naturtype, som kan spesifiserast som utformingar. Raudlista naturtypar frå 2011 er inkluderte med same nemning som i raudlista. Kvar lokalitet har fått ein naturfagleg verdi basert på tilstand og naturmangfald. Presisjonen i avgrensinga varierer og er generelt betre for nyare data.
DN-håndbok 19
Naturtypelokalitetar kartlagde etter DN-håndbok 19 (Kartlegging av marint biologisk mangfald), publiserte av Miljødirektoratet. Kartleggingsinstruksen er basert på DN-håndbok 19, revidert i 2007. Kvar lokalitet er registrert med ein naturtype og har fått ein naturfagleg verdi basert på storleik, tilstand og naturmangfald, med ei tilhøyrande områdeskildring. Kartleggingsprogrammet er gjennomført i samarbeid med Fiskeridirektoratet.
Naturtypar - Miljødirektoratets instruks
Viser naturtypelokalitetar kartlagde etter Miljødirektoratets instruks. Naturtypar prioriterte for kartlegging er raudlista naturtypar og naturtypar med sentral økosystemfunksjon.
Oppdateringsfrekvens: Sanntid.
Markagrensa
Viser grensa for verkeområdet til markalova (lov om naturområde i Oslo og nærliggjande kommunar). Innanfor markagrensa er det forbod mot tiltak som kan skade naturmiljøet; bygge- og anleggstiltak er som hovudregel forbodne utan dispensasjon. Relevant for alle tomter i og nær Marka i Oslo-regionen. Data frå Miljødirektoratet. Datasett: Markagrensa.
Om kartlaget
Rettsleg avgrensing av Oslo Marka etter markalova av 2009 og forskrifta av 2015 (med justeringar frå 2019).
Oppdateringsfrekvens: Ved endring hos kjelda.
Strandsona
Viser 100-metersbeltet langs sjø og vassdrag der det etter plan- og bygningslova § 1-8 gjeld forbod mot tiltak utan kommunal dispensasjon. Dei statlege planretningslinjene for strandsona (SPR) skjerpar vernet langs Oslofjorden, Sør- og Vestlandet. Laget gir ei visuell avklaring av om ein eigedom blir råka av reglane for strandsona. Data frå Kartverket. Datasett: Strandsona.
Om kartlaget
Statlege planretningslinjer for differensiert forvalting av 100-metersbeltet langs sjøen.
Oppdateringsfrekvens: Dagleg.
Restriksjonsområde i verneområde
Område i verneområde der ferdsel, landing eller lågflyging under 300 meter er forbode, med heimelen for kvar restriksjon. Forsvarets eigne unntak ligg i eigne lag. Restriksjonane gjeld aktivitet, ikkje arealbruk, så dei kjem i tillegg til vernereglane for området. Kjelde: Miljødirektoratet.
Om kartlaget
Område i verneområde der ferdsel, landing eller lågflyging er forbode, med heimelen for kvar restriksjon. Forsvarets eigne unntak ligg i eigne lag. Kjelde: Miljødirektoratet.
Snøscooterløyper
Vedtekne og planlagde snøscooterløyper, med eit eige lag som viser kva kommunar som har meldt inn løyper. Relevant for støy og ferdsel nær hytte- og utleigeeigedom, der ei løype tett på kan påverke både bruk og verdi. Kjelde: Miljødirektoratet.
Om kartlaget
Vedtekne og planlagde snøscooterløyper, med eit eige lag som viser kva kommunar som har meldt inn løyper. Relevant for støy og ferdsel nær hytte- og utleigeeigedom. Kjelde: Miljødirektoratet.
Statleg sikra friluftslivsområde
Område staten har sikra til friluftsliv gjennom kjøp eller avtale, med sikringsform og årstal. Teiggrensepunkta viser korleis området er avgrensa. Sikringa følgjer eigedomen og avgrensar kva han kan brukast til. Kjelde: Miljødirektoratet.
Om kartlaget
Område staten har sikra til friluftsliv gjennom kjøp eller avtale, med sikringsform og årstal. Teiggrensepunkta viser korleis området er avgrensa. Kjelde: Miljødirektoratet.
Friluftsliv i verneområde
Verneområde som også er registrerte som friluftslivsområde, med verneform og forvaltingsstyresmakt. Viser kvar vern og friluftsliv gjeld same areal, som avgjer kven du søkjer hos når eit tiltak rører området. Kjelde: Miljødirektoratet.
Om kartlaget
Verneområde som også er registrerte som friluftslivsområde, med verneform og forvaltingsstyresmakt. Viser kvar vern og friluftsliv gjeld same areal. Kjelde: Miljødirektoratet.
Landskapstypar, NiN
Landskapstypar etter Natur i Norge, som deler landet inn i typar ut frå landform, vatn og vegetasjon. Grunnlag for å skildre kva slags landskap ein eigedom ligg i, for eksempel i ei konsekvensutgreiing. Laget blir teikna frå 1:1 000 000 og nærmare. Kjelde: Miljødirektoratet.
Om kartlaget
Landskapstypar etter Natur i Norge, som deler landet inn i typar ut frå landform, vatn og vegetasjon. Grunnlag for å skildre kva slags landskap ein eigedom ligg i. Kjelde: Miljødirektoratet.
Grå areal
Landsdekkjande kart over grå areal: areal som alt er tekne i bruk eller sterkt påverka av bygge- og anleggsaktivitet, inkludert busetnad, konstruksjonar og permanente overflater. Eigne visingar for delen med bygningar og delen med/utan vegetasjon.
Om kartlaget
Landsdekkjande kart over grå areal: areal som alt er tekne i bruk eller sterkt påverka av bygge- og anleggsaktivitet, inkludert busetnad, konstruksjonar og permanente overflater. Eigne visingar for delen med bygningar og delen med/utan vegetasjon. Utvikla av Miljødirektoratet, Kartverket, NIBIO og SSB. Kjelde: Miljødirektoratet.
Oppdateringsfrekvens: Statisk.
Verdsette naturtypar
Naturtypelokalitetar verdsette etter kriteria i rettleiar M-1941 for konsekvensutgreiingar, frå svært stor verdi til noko verdi. Samlar verdsette lokalitetar på tvers av kartleggingsmetodane (Miljødirektoratets instruks, DN-håndbok 13 og 19).
Om kartlaget
Naturtypelokalitetar verdsette etter kriteria i rettleiar M-1941 for konsekvensutgreiingar, frå svært stor verdi til noko verdi. Samlar verdsette lokalitetar på tvers av kartleggingsmetodane (Miljødirektoratets instruks, DN-håndbok 13 og 19). Kjelde: Miljødirektoratet.
Oppdateringsfrekvens: Sanntid.
Forvaltingsområde for rovdyr
Miljødirektoratets grenser for forvaltingsområda for bjørn, gaupe, jerv og ulv. Innanfor områda skal artane ha yngling, utanfor blir beitedyr prioriterte, noko som styrer erstatning, skadefelling og arealbruk.
Om kartlaget
Miljødirektoratets grenser for forvaltingsområda for bjørn, gaupe, jerv og ulv. Innanfor områda skal artane ha yngling, utanfor blir beitedyr prioriterte, noko som styrer erstatning, skadefelling og arealbruk.
Tips
- For ei samla risikovurdering av naturomsyn, kombiner Kartleggingseiningar NiN, Artar av nasjonal forvaltningsinteresse og Kartlagde friluftslivsområde i same kartvising.
- Artsdatabanken og Sensitive artsdata dekkjer delvis overlappande informasjon. For planformål er Artar av nasjonal forvaltningsinteresse den mest relevante kjelda.
- Sjå Risiko for lag knytte til naturfare (flaum, skred, kvikkleire) og Landbruk for jordvern og reindriftsinteresser.