Anleggseigedom

Anleggseigedom er ein eigen matrikkelenhet for ein bygning eller konstruksjon som er skild ut frå grunneigedommen han ligg på, over eller under. Typiske eksempel er sjøanlegg som strekkjer seg ut over sjøgrunnen, lokk over ein motorveg, bygg under bakken som t-baneanlegg eller parkeringskjellarar, og bygningar som kragar ut over eller heng under ein annan eigedom.

Heimelen ligg i matrikkelloven § 5 første ledd bokstav b, som listar anleggseigedom som ein av fem matrikkelenhetstyper saman med grunneigedom, festegrunn, eigarseksjon og jordsameie. Anleggseigedommen er definert som ein bygning eller konstruksjon, eller del av ein slik, som er fysisk og funksjonelt avgrensa og som strekkjer seg inn i, under eller over ein annan eigedom utan å vere ein del av han. Eigedomsretten er tredimensjonal og blir avgrensa av utstrekninga til bygningskroppen, ikkje av ei grense på bakken.

Sjølve opprettinga krev oppmålingsforretning og matrikulering på same måte som ved deling av grunneigedom. Matrikkelføringa blir gjord av kommunen, mens tinglysing av heimelen til den nye anleggseigedommen skjer hos Kartverket. Anleggseigedommen får eige bruksnummer under gårdsnummeret han ligg på, og blir eit sjølvstendig rettsobjekt: han kan seljast, pantsetjast, seksjonerast og påheftast servituttar uavhengig av grunneigedommen under. Resterande grunn under eller rundt anleggseigedommen held fram som ein eigen grunneigedom med eigen heimelshavar.

Anleggseigedom føreset at det fysiske anlegget faktisk finst eller er under bygging; ein rein idé om framtidig anlegg er ikkje nok. Lova krev at anleggseigedommen er tenleg som ei funksjonelt og rettsleg avgrensa eining og at han ikkje kan vere ein usjølvstendig del av ein annan eigedom. Det er denne avgrensinga som skil anleggseigedom frå ordinære eigarseksjonar: seksjonar ligg inne i ein bygning som står på éin grunneigedom, mens ein anleggseigedom sjølv er den fysiske eininga som kryssar grenser.

Praktiske bruksområde er mange. Bybanetrasear og t-banar under privat grunn blir matrikulerte som anleggseigedommar slik at infrastrukturen kan eigast av Bane NOR eller det aktuelle selskapet utan at grunneigarane over mistar grunneigedommen sin. Bygg på lokk over offentleg veg, slik som Operakvarteret over Dronning Eufemias gate i Bjørvika, fungerer på same måte. Sjøanlegg som oppdrettsanlegg og bryggjeanlegg kan matrikulerast som anleggseigedom på sjøgrunnen, gitt at vilkåra i matrikkelloven er oppfylte. Også store kontor- og handelsbygg som kragar ut over fortau eller veg blir ofte løyste med anleggseigedom for den utkragande delen.

For ein kjøpar eller utviklar er det viktig å forstå at anleggseigedom ikkje gir rettar til grunnen rundt eller under utanfor den fysiske utstrekninga til anlegget. Tilkomst, bruksrettar og servituttar må regulerast særskilt mot den underliggjande grunneigedommen, gjerne kombinert med tinglyste avtalar om vedlikehald, tilkomst og forsikring.

I Placepoint blir anleggseigedommar viste i kartlaga der matrikkelen er kjelda, og eigedomspanelet viser eigedomstype og avgrensing når du klikkar på ei slik eining i kartet.

Slik ser det ut i Placepoint

I Placepoint finn du dette i Eigedomspanel:

Frå Placepoints ordbok: Anleggseigedom

Meir informasjon: Lovdata: Matrikkelloven § 5, Kartverket: Matrikkelen, Store norske leksikon: anleggseiendom

Engelsk: Construction property (independent cadastral unit such as a tunnel or bridge, Norwegian-specific).

Vanlege spørsmål

Kva er ein anleggseigedom?

Ein anleggseigedom er ein eigen matrikkelenhet for ein bygning eller konstruksjon som strekkjer seg inn i, over eller under ein annan eigedom. Han er tredimensjonalt avgrensa av sjølve anlegget.

Kva er forskjellen på anleggseigedom og eigarseksjon?

Ein eigarseksjon er ein del av ein bygning på éin grunneigedom. Ein anleggseigedom er ein bygning eller konstruksjon som kryssar eigedomsgrenser, for eksempel ein t-banetunnel under privat grunn eller eit lokk over ein veg.

Kvar er anleggseigedom heimla?

I matrikkelloven § 5 første ledd bokstav b, som listar anleggseigedom som ein av fem matrikkelenhetstyper.

Korleis blir ein anleggseigedom oppretta?

Ved oppmålingsforretning og matrikulering hos kommunen, følgd av tinglysing av heimel hos Kartverket. Sjølve det fysiske anlegget må anten finnast eller vere under bygging.

Kan anleggseigedom seksjonerast?

Ja. Ein anleggseigedom kan seksjonerast etter eierseksjonsloven på same måte som ein grunneigedom, slik at ulike delar av anlegget får eigne eigarar.