Ansvarleg søkjar

Ansvarleg søkjar er det føretaket som representerer tiltakshavar overfor kommunen i ei byggjesak. Føretaket utformar og sender byggjesøknaden, koordinerer dei andre ansvarlege føretaka, og er kontaktpunktet til kommunen frå søknadstidspunktet til ferdigattest er gitt. Rolla er obligatorisk for alle søknadspliktige tiltak som krev ansvarsrett.

Heimelen står i plan- og bygningslova § 23-4 og er detaljert i byggjesaksforskrifta (SAK10) kapittel 12. Ansvarleg søkjar må vere eit føretak (ikkje privatperson) og må erklære ansvarsrett i tiltaksklasse 1, 2 eller 3 avhengig av kompleksiteten. SAK10 § 9-3 krev utdanning og praksis tilpassa tiltaksklassen, frå fagskule/teknisk fagskule i klasse 1 til mastergrad i klasse 3. Direktoratet for byggkvalitet (DiBK) tildeler frivillig sentral godkjenning, som mange kommunar i praksis legg vekt på sjølv om ho ikkje er lovpålagd etter forenklinga i 2016.

Oppgåvene strekkjer seg gjennom heile saka. Før søknaden blir send, må ansvarleg søkjar hente inn fråsegner frå råka styresmakter, sørgje for nabovarsel, og kontrollere at prosjektet ligg innanfor reguleringsplan, byggjegrense og TEK17. Dersom tiltaket bryt planen, må søkjaren anten foreslå mindre endring eller søkje dispensasjon. I søknaden samlar ansvarleg søkjar erklæringar frå prosjekterande, utførande og kontrollerande, og er garantist for at heile ansvarsrettskartet er dekt. Manglar det eit ledd (typisk uavhengig kontroll for våtrom), er det feilen til ansvarleg søkjar.

Ansvarleg søkjar er ikkje det same som tiltakshavar. Tiltakshavar er oppdragsgjevaren som eig prosjektet økonomisk; ansvarleg søkjar er føretaket som er leigd inn for å handtere kontakten med kommunen. Eit arkitektkontor er ofte ansvarleg søkjar for ein privatperson som er tiltakshavar, medan ein utbyggjar med eige administrativt apparat kan vere både tiltakshavar og ansvarleg søkjar (same føretak fyller begge rollene). Ansvarleg søkjar er heller ikkje det same som ansvarleg prosjekterande, ansvarleg utførande eller ansvarleg kontrollerande, sjølv om same føretak ofte tek på seg fleire ansvarsroller i mindre prosjekt.

Erklæring om ansvarsrett blir stadfesta med signaturen til føretaket i søknaden og gjeld fram til ferdigattest. Blir erklæringa trekt midt i prosjektet (typisk ved konkurs eller konflikt med tiltakshavar), må kommunen varslast og ein ny ansvarleg søkjar ta over før arbeidet kan halde fram. Brot på pliktene kan utløyse tilbakekall av sentral godkjenning og overtredingsgebyr etter plan- og bygningslova § 32-8, som kan vere monaleg for føretaket.

For tiltak som er unntatt søknadsplikt etter plan- og bygningslova § 20-5, trengst ingen ansvarleg søkjar. Tiltakshavar kan òg sjølv handtere visse mindre tiltak etter plan- og bygningslova § 20-4 utan ansvarleg søkjar; til dømes tillèt SAK10 § 3-1 frittliggjande bygning som ikkje skal brukast til å bu i, opp til 70 m². Ved kjøp av nybygg etter bustadoppføringslova er det utbyggjaren (som tiltakshavar) som vel ansvarleg søkjar; forbrukaren har ingen direkte avtale med søkjarføretaket.

I Placepoint finn du kva føretak som var ansvarleg søkjar for tidlegare byggjesaker i saksinnsyn, tilgjengeleg frå eigedomspanelet på den enkelte eigedomen.

Slik ser det ut i Placepoint

I Placepoint finn du dette i Saksinnsyn:

Frå ordboka til Placepoint: Ansvarleg søkjar

Meir informasjon: Lovdata: Plan- og bygningsloven § 23-4, DiBK: Byggesaksforskriften (SAK10), DiBK: Sentral godkjenning

Engelsk: Responsible applicant (etter plan- og bygningslova).

Vanlege spørsmål

Kva er ein ansvarleg søkjar?

Ansvarleg søkjar er føretaket som representerer tiltakshavar overfor kommunen i ei byggjesak. Føretaket sender byggjesøknaden, koordinerer dei andre ansvarlege føretaka og er kontaktpunktet til kommunen frå søknad til ferdigattest.

Kven kan vere ansvarleg søkjar?

Ansvarleg søkjar må vere eit føretak som oppfyller utdannings- og erfaringskrava i SAK10 § 9-3 i den aktuelle tiltaksklassen. Privatpersonar kan ikkje vere ansvarleg søkjar.

Treng eg ansvarleg søkjar for å byggje ein garasje?

Det kjem an på storleik og plassering. Frittliggjande garasje opp til 50 m² kan vere unntatt søknadsplikt etter plan- og bygningslova § 20-5. Ein frittliggjande bygning som ikkje er til bustadføremål på inntil 70 m², kan søkjast som tiltak utan ansvarsrett etter plan- og bygningslova § 20-4, jf. SAK10 § 3-1. Større tiltak krev ansvarleg søkjar.

Kva er skilnaden på ansvarleg søkjar og ansvarleg prosjekterande?

Ansvarleg søkjar koordinerer heile saka og er kontaktpunktet til kommunen. Ansvarleg prosjekterande er føretaket som teiknar og dimensjonerer det enkelte fagområdet (arkitektur, bygg, VVS, elektro). Same føretak kan ha begge rollene i mindre prosjekt.

Kva skjer dersom ansvarleg søkjar går konkurs?

Tiltakshavar må varsle kommunen og engasjere ein ny ansvarleg søkjar som tek over erklæringa før arbeidet kan halde fram. Det same gjeld ved andre brot i ansvarskartet.