Bustadbyggjelag

Eit bustadbyggjelag (BBL) er eit samvirkeføretak som byggjer og forvaltar burettslag og tilbyr medlemene forkjøpsrett til bustader i tilknytte lag. Du melder deg inn med ein låg årleg kontingent og får ansiennitet, og når ein bustad i eit tilknytt lag blir lagd ut for sal, kan du gå inn i tilbodet til den høgste budgivaren i kraft av medlemskapet. Eigarforma er regulert av bustadbyggjelagslova frå 2003.

Dei største laga i Noreg er OBOS (over 600 000 medlemer, hovudkontor Oslo), USBL (Oslo og Akershus), BBL Boligbyggelaget Vest (Bergen), Trondheim BBL (TOBB) og BORI BBL. Dei fleste BBL er distriktsbaserte, men OBOS har dei siste 20 åra utvida monaleg utanfor Oslo, mellom anna til Stavanger, Bergen, Trondheim og Sverige. Laga blir drivne som samvirke, medlemene eig laget i fellesskap og styret blir valt på generalforsamlinga.

Dei to kjernefunksjonane til BBL er bygging og forvaltning. Som utbyggjar fører laget opp nye burettslag og sel andelane til medlemene. Ansiennitet i medlemskapet avgjer køordninga ved nye prosjekt og forkjøp i eksisterande lag. Som forvaltar står BBL-et for rekneskap, styreservice, vedlikehaldsplanlegging og teknisk drift av burettslaga som er tilknytte laget. Dei fleste tilknytte burettslag blir forvalta av sitt BBL mot eit fast årleg honorar, og styret i burettslaget bruker kompetansen og verktøya til BBL-et framfor å byggje tilsvarande internt. Det gir profesjonalisert drift også i mindre lag.

Forkjøpsretten er den viktigaste medlemsfordelen i BBL og verkar slik: når ei andelsleilegheit i eit tilknytt burettslag blir seld, blir salet kunngjort for medlemene gjennom BBL-et med ein kort frist (typisk 20 dagar). Medlemet med høgast ansiennitet som melder forkjøp innan fristen, kan tre inn i avtalen til den vinnande budgivaren til same pris og vilkår, jf. burettslagslova §§ 4-11 til 4-21. Det er ein av dei mest etablerte mekanismane i den norske bustadmarknaden. Forkjøp belastar ikkje seljaren økonomisk, men kan i praksis gi BBL-medlemer fortrinn ved attraktive bustader.

BBL er ikkje det same som burettslag. Burettslaget er det enkelte føretaket som eig ein eller fleire bustadbygningar. BBL-et er paraplyorganisasjonen som har bygd eller forvaltar burettslaget og sel medlemstenester. Eit burettslag som er tilknytt eit BBL blir kalla tilknytt burettslag, mens burettslag utan slik tilknyting blir kalla frittståande. Forkjøpsretten gjennom BBL gjeld berre i tilknytte lag. I tillegg til bustader tilbyr dei største laga rabattavtalar på forsikring, straum, byggjevarer og lån til medlemene. OBOS Banken er eit eksempel på ein BBL-eigd bank retta mot medlemene.

Skattemessig er medlemer i BBL ikkje skattepliktige for medlemskapet i seg sjølv. Det er først når eit tilbod blir realisert ved kjøp av andel at vanlege bustadskattereglar kjem inn. Felleskostnadar, fellesgjeld og adkomstdokument i eit tilknytt burettslag fungerer som i alle andre burettslag.

Frå ordboka til Placepoint: Bustadbyggjelag

Meir informasjon: Lovdata: Bustadbyggjelagslova, NBBL: Norske Boligbyggelags Landsforbund, Store norske leksikon: boligbyggelag

Engelsk: Housing-cooperative federation (Norwegian-specific umbrella organisation that builds and manages borettslag).

Vanlege spørsmål

Kva er eit bustadbyggjelag?

Eit bustadbyggjelag (BBL) er eit samvirkeføretak som byggjer og forvaltar burettslag og tilbyr medlemene forkjøpsrett til bustader i tilknytte lag. Eigarforma er regulert av bustadbyggjelagslova frå 2003.

Kva er dei største bustadbyggjelaga i Noreg?

Dei største er OBOS, USBL, BBL Boligbyggelaget Vest, Trondheim BBL (TOBB) og BORI BBL. Dei aller fleste er distriktsbaserte, men OBOS opererer i fleire norske byar og i Sverige.

Kva er skilnaden på bustadbyggjelag og burettslag?

Bustadbyggjelaget er paraplyorganisasjonen som byggjer og forvaltar burettslag. Burettslaget er det enkelte føretaket som eig ein eller fleire bustadbygningar. Tilknytte burettslag blir forvalta av sitt BBL.

Kva er forkjøpsrett i eit bustadbyggjelag?

Når ein andel i eit tilknytt burettslag blir seld, kan BBL-medlemet med høgast ansiennitet tre inn i avtalen til den vinnande budgivaren til same pris og vilkår innan ein kort frist (typisk 20 dagar).

Løner det seg å vere medlem?

Det kjem an på kor mange tilknytte lag som finst der du vil bu. I Oslo med OBOS er forkjøpsretten ein monaleg fordel. I mindre tettstader med få tilknytte lag er medlemskap mest attraktivt for nybyggprosjekt med ansiennitetskø.