Bygningsalder

Bygningsalder er kor gammal ein bygning er, normalt rekna frå byggjeåret, altså året bygningen vart oppført. Alderen er ei av dei mest brukte opplysningane om ein eigedom, fordi han seier noko om byggteknisk standard, vedlikehaldsbehov, energibruk og kva reglar bygningen vart oppført etter. Byggjeåret er registrert i matrikkelen og er ein sentral parameter både ved kjøp og sal, ved verdivurdering og i analysar av ein bygningsmasse.

Byggjeåret blir henta frå matrikkelen, men kvaliteten på opplysninga varierer. For nyare bygg er året som regel korrekt, mens det for eldre bygg kan vere anslått, mangle, eller referere til ei seinare registrering heller enn den faktiske oppføringa. Eit kjent forhold er at mange bygg har eit registrert årstal frå tidleg 1990-tal fordi opplysningane vart lagde inn i registeret då, ikkje fordi bygget er frå den tida. Bygningsalder bør derfor lesast med atterhald, særleg for eldre busetnad, og kontrollerast mot andre kjelder som SEFRAK-registreringar av eldre bygningar eller ein tilstandsrapport.

Alderen hengjer tett saman med kva regelverk bygningen er oppført etter. Ein bygning følgjer dei byggtekniske krava som gjaldt på oppføringstidspunktet, og krava har endra seg mykje over tid, fram til dagens TEK17. Det betyr at eldre bygg ofte har svakare isolasjon, andre brannkrav og dårlegare tilgjenge enn nye, noko som påverkar både energimerking, ombyggingsbehov og kostnader. Ved rehabilitering og bruksendring kan delar av dagens krav bli utløyste, og då blir alderen og den opphavlege standarden til bygget avgjerande for omfanget.

Aldersfordelinga i ein bygningsmasse er også eit analyseverktøy i seg sjølv. For ein forvaltar eller investor med fleire eigedommar gjev fordelinga av byggjeår eit bilete av samla vedlikehaldsetterslep og framtidige investeringsbehov, fordi bygg frå same periode ofte når slutten av levetida for tak, fasade og tekniske anlegg om lag samtidig. På områdenivå seier aldersfordelinga noko om når eit strøk vart bygd ut, og dermed om potensialet for rehabilitering, fortetting eller transformasjon.

Eit praktisk skilje går mellom den formelle alderen til bygget og den reelle tilstanden. To bygg frå same år kan vere i heilt ulik forfatning avhengig av vedlikehald og tidlegare rehabilitering, og eit eldre, godt vedlikehalde bygg kan vere betre enn eit yngre med etterslep. Derfor blir bygningsalder sjeldan brukt aleine, men saman med tilstandsrapport, energiattest og opplysningar om kva arbeid som er gjort. Ved kjøp av næringseigedom er den tekniske generasjonen til bygget, altså kva krav det er oppført etter, ofte vel så viktig som det eksakte årstalet.

I Placepoint ser du byggjeår og andre bygningsopplysningar frå matrikkelen for kvar bygning på ein eigedom, og du kan sjå aldersfordelinga i eit område. Hugs at byggjeåret er ei registeropplysning som bør kontrollerast for eldre bygg.

Slik blir datasettet vist i kartet

Datasettet inngår i kartlaget Bygningar som Bygningsalder:

Frå ordboka til Placepoint: Bygningsalder

Meir informasjon: Kartverket: om matrikkelen, Kartverket: eiendomsgrenser og matrikkeldata

Engelsk: Building age / year of construction (bygningsalder; the age of a building, normally counted from its registered year of construction).

Filtrering

Filteret lèt deg avgrense på Bygningstype.

Her vist med Hotellbygning vald under Bygningstype.

Vanlege spørsmål

Kva er bygningsalder?

Bygningsalder er kor gammal ein bygning er, normalt rekna frå byggjeåret. Året er registrert i matrikkelen og blir brukt ved kjøp, sal, verdivurdering og analyse.

Kor nøyaktig er byggjeåret?

For nyare bygg er det som regel rett. For eldre bygg kan det vere anslått eller mangle, og mange bygg har eit registrert årstal frå tidleg 1990-tal som skuldast når opplysninga vart lagd inn, ikkje når bygget vart oppført. Kontroller mot SEFRAK eller ein tilstandsrapport.

Kvifor er bygningsalder viktig?

Alderen seier noko om byggteknisk standard, vedlikehaldsbehov og energibruk, og kva regelverk bygningen vart oppført etter, fram til dagens TEK17. Eldre bygg har ofte svakare isolasjon og andre krav enn nye.

Kva er aldersfordeling i ein bygningsmasse?

Fordelinga av byggjeår i ein portefølje eller eit område. Ho gjev eit bilete av samla vedlikehaldsetterslep og framtidige investeringsbehov, fordi bygg frå same periode ofte når slutten av levetida om lag samtidig.

Utløyser byggjeåret krav ved ombygging?

Ved rehabilitering og bruksendring kan delar av dagens krav bli utløyste. Alderen og den opphavlege standarden til bygget avgjer då kor omfattande oppgraderinga blir.