Formuesverdi

Formuesverdi er Skatteetatens fastsette verdi av ein bustad, brukt som grunnlag for formuesskatt. Han er ei sjablongberekning som ligg godt under reell marknadsverdi, og han er ikkje ei taksering: talet kjem ut av ein formel basert på offentlege data om bustaden og prisstatistikk for området.

Formelen er prinsipielt enkel. Skatteetaten gangar bruksarealet til bustaden (bruksareal) med ein kvadratmetersats frå SSBs bustadprisstatistikk for kommunen og bustadtypen, og bruker så ein prosentdel av denne forventa marknadsverdien som formuesverdi. Per inntektsåret 2024 er prosentdelen om lag 25 % for primærbustad (bustaden du bur i) og 100 % for sekundærbustad (utleigebustader og fritidsleilegheiter brukte som investering). For særleg dyre primærbustader er det ein tilleggssats over eit terskelbeløp. Sjekk alltid Skatteetatens oppdaterte sider for dei eksakte prosentsatsane og tersklane for inneverande år, sidan desse blir justerte jamleg gjennom statsbudsjettet.

Berekningsmodellen blei innført i 2010 og har seinare blitt forfina. Modellen koplar bustadtype (einebustad, småhus, leilegheit), byggjeår, areal og kommunen til SSBs prisstatistikk. Resultatet blir kalla berekna marknadsverdi i skattemeldinga. Formuesverdien kjem ut som ein fastsett prosentdel av denne. Om du meiner formuesverdien overstig faktisk marknadsverdi, kan du krevje nedsetjing ved å levere ein takst, verdivurdering eller e-takst. Nedsetjinga følgjer reglane i skattelova § 4-10: for primærbustad er taket 25 % av dokumentert marknadsverdi, for sekundærbustad 100 %.

Formuesverdi er ikkje det same som likningsverdi (det gamle namnet, brukt fram til inntektsåret 2010), eigedomsskattegrunnlag (kommunal sjablong eller eigen takst) eller marknadsverdi. Du kan møte alle fire tala i same dokument, og dei vil typisk vere ulike storleikar. Forvirringa blir forsterka av at nokre kommunar vel å bruke Skatteetatens formuesgrunnlag som basis for eigedomsskatt på bustad (med ein obligatorisk reduksjonsfaktor sett nasjonalt), medan andre lagar eigen kommunal taksering. Bankane bruker formuesverdi til ingenting; dei baserer låneverdien på e-takst, takst eller verdivurdering.

Eig du fritidsbustad, blir denne rekna som sekundærbustad, men har eigen, mildare sjablong (typisk lågare kvadratmetersats). Næringseigedom blir verdsett etter avkastningsverdi, ikkje formelen for bustad.

Formuesverdi er offentleg informasjon og dukkar opp på fleire stader utover skattemeldinga. Bankane kan be om han ved enkelte søknader (men bruker han altså ikkje som verdianslag sjølve); kommunale stønadsordningar som bustøtte og enkelte sosialhjelpsvurderingar ser på formuesgrunnlaget; og ved skifteoppgjer og arveoppgjer blir formuesverdien ofte brukt som referansepunkt mellom arvingar til takst eller verdivurdering gir meir presis talfesting. Når ein kommune har innført eigedomsskatt på bustad, kan kommunen velje mellom eigen kommunal taksering og bruk av Skatteetatens formuesgrunnlag (med ein obligatorisk reduksjonsfaktor på 30 % per 2024 for å justere for at sjablongen kan slå urettferdig ut for enkelte bustader; sjekk Skatteetaten for gjeldande sats).

I Placepoint kan du i eigedomspanelet hente matrikkel- opplysningar om bygningstype, bruksareal og byggjeår, som er dei same parametrane Skatteetaten bruker i formelen sin. Det gjer det enklare å sjekke om formuesverdien som ligg i skattemeldinga verkar rimeleg samanlikna med faktiske eigedomsdata.

Slik ser det ut i Placepoint

I Placepoint finn du dette i Eigedomspanel:

Frå Placepoints ordbok: Formuesverdi

Meir informasjon: Skatteetaten: Bustad og eigedom, Lovdata: Skattelova § 4-10, SSB: Boligprisindeks

Engelsk: Tax-assessed property value (Norwegian wealth-tax base, set by Skatteetaten).

Vanlege spørsmål

Kva er formuesverdi?

Formuesverdi er Skatteetatens berekna verdi på bustad, brukt som grunnlag for formuesskatt. Han er sjablongbasert og ligg normalt godt under reell marknadsverdi.

Kva er skilnaden på primær- og sekundærbustad?

Primærbustad er bustaden du faktisk bur i. Sekundærbustad er utleigebustader eller fritidsleilegheiter brukte som investering. Sekundærbustader har vesentleg høgare prosentsats i formuesverdi enn primærbustader.

Kan eg klage på formuesverdien?

Ja. Om du meiner verdien overstig faktisk marknadsverdi, kan du sende inn takst, verdivurdering eller e-takst og krevje nedsetjing. Reglane følgjer skattelova § 4-10 og krev dokumentert marknadsverdi.

Blir formuesverdi brukt til bustadlån?

Nei. Bankane bruker e-takst, takst eller verdivurdering, ikkje formuesverdi. Formuesverdi har berre betydning for skatt og enkelte sosiale stønadsberekningar.

Korleis finn eg formuesverdien?

Han står i skattemeldinga under posten for bustaden. Skatteetaten har òg ein kalkulator på skatteetaten.no der du legg inn bustadtype, kommune, areal og byggjeår for å berekne forventa formuesverdi.