GAB-registeret

GAB-registeret var Noregs første landsdekkjande elektroniske eigedomsregister, i bruk frå 1980 til slutten av 2000-talet, og forgjengaren til dagens matrikkel. Namnet er eit akronym for dei tre delane registeret bestod av: grunneigedom, adresse og bygning.

G-delen inneheldt opplysningar om kvar grunneigedom: eigedomsbeteikning (gårdsnummer og bruksnummer), areal, eigarforhold og kva eigedom han eventuelt var utskild frå ved frådeling. A-delen var det offisielle adresseregisteret med vegadresser, adressekodar og koordinatar. B-delen registrerte alle bygningar med areal, byggjeår, bygningstype og koordinatfest plassering. Dei tre delane var kopla saman med peikarar, slik at ei adresse kunne knytast til både eigedom og bygning i same oppslag.

Registeret vart heimla i delingslova (lov 23. juni 1978 nr. 70 om kartlegging, deling og registrering av grunneiendom) og bygde på utgreiinga NOU 1975:66. Statens kartverk var sentral registerstyresmakt, mens kommunane førte opplysningane løpande: oppmålingsstyresmakta hadde ansvar for grunneigedoms- og adressedelen, og bygningsstyresmakta for bygningsdelen. Føringa var regulert i eiga forskrift om GAB-registeret.

GAB-registeret vart avløyst av matrikkelen, det offisielle eigedomsregisteret i landet i dag. Overgangen skjedde gradvis frå desember 2007 til april 2009 ved at registeropplysningane frå GAB vart slåtte saman med kartdata frå Digitalt eiendomskart (DEK) til eitt samla register. Det juridiske grunnlaget vart samtidig flytta frå delingslova til matrikkellova (lov 17. juni 2005 nr. 101), som tok til å gjelde 1. januar 2010. Matrikkelen er det offisielle eigedoms- og adresseregisteret og blir distribuert som opne data via Norge digitalt-samarbeidet.

For eigedomsanalyse i dag har GAB-registeret mest å seie som datahistorisk bakteppe. Eldre opplysningar i matrikkelen, særleg byggjeår og bygningsdata, stammar ofte frå den opphavlege GAB-registreringa og kan bere preg av korleis registeret vart ført på 1980- og 1990-talet. Det forklarer at enkelte bygningar har eit registrert byggjeår som er eit registreringsår snarare enn eit faktisk oppføringsår.

I Placepoint møter du ikkje GAB-registeret direkte, men dei matrikkelopplysningane som blir viste i eigedomspanelet og bygningspanelet er etterkomarar av GAB-dataa. Når eit byggjeår ser uventa ut, er forklaringa ofte at verdien går tilbake til ei gammal GAB-registrering.

Slik ser det ut i Placepoint

I Placepoint finn du dette i Eigedomspanel:

Frå Placepoints ordbok: GAB-registeret

Meir informasjon: Store norske leksikon: GAB-registeret, Kartverket: En moderne matrikkel, Lovdata: Forskrift om føring av GAB-registeret (1987), Lovdata: Matrikkellova, Wikipedia: GAB-registeret

Engelsk: The GAB Register, Norway's former Property, Address and Building register (Norwegian-specific).

Vanlege spørsmål

Kva tyder forkortinga GAB?

GAB står for grunneigedom, adresse og bygning, dei tre delane registeret bestod av. G-delen registrerte grunneigedomane, A-delen dei offisielle adressene og B-delen bygningane med areal, byggjeår og bygningstype.

Når vart GAB-registeret erstatta av matrikkelen?

Overgangen skjedde gradvis frå desember 2007 til april 2009, då GAB-opplysningane vart slåtte saman med Digitalt eiendomskart til matrikkelen. Matrikkellova tok til å gjelde 1. januar 2010 og erstatta delingslova som juridisk grunnlag.

Kvifor har nokre bygningar eit rart byggjeår?

Eldre byggjeår i matrikkelen stammar ofte frå den opphavlege GAB-registreringa. For bygningar som var oppførte før registeret vart etablert, kan den registrerte verdien vere eit registreringsår frå 1980-talet snarare enn det faktiske oppføringsåret.

Kven hadde ansvaret for GAB-registeret?

Statens kartverk var sentral registerstyresmakt, mens kommunane førte opplysningane løpande. Oppmålingsstyresmakta i kommunen hadde ansvar for grunneigedoms- og adressedelen, og bygningsstyresmakta for bygningsdelen. Same arbeidsdeling gjeld i dag for matrikkelen.