Gjenoppføringsverdi

Gjenoppføringsverdi er kva det kostar å byggje ein tilsvarande bygning på nytt i dag, med same standard og funksjon. Han blir brukt som grunnlag for forsikringssummen på eit bygg, og er noko heilt anna enn marknadsverdien: marknadsverdi er kva eigedomen kan seljast for og inkluderer tomta og plasseringa, mens gjenoppføringsverdien berre gjeld sjølve bygningen og kostnaden ved å reise han på nytt.

Skilnaden er praktisk viktig. Ein einebustad i eit attraktivt område kan ha ein marknadsverdi langt over gjenoppføringsverdien fordi tomta er dyr, mens eit eldre næringsbygg på ei rimeleg tomt kan ha ein gjenoppføringsverdi som overstig det bygget faktisk er verdt i marknaden. Forsikringa erstattar etter gjenoppføringsverdien fordi det er den som dekkjer det reelle tapet ved brann eller naturskade: tomta brenn ikkje opp, så det er gjenreisinga av bygget som skal dekkjast. Erstatning etter naturskade blir rekna ut nettopp frå gjenoppføringskostnaden, ikkje salsverdien.

Gjenoppføringsverdien blir fastsett ved ein takst eller ein utrekningsmodell basert på bygningstype, areal (BTA), standard og byggjekostnad per kvadratmeter. Han blir justert jamleg for prisstiging i bygg og anlegg. Eit sentralt tema er underforsikring: dersom forsikringssummen er sett lågare enn faktisk gjenoppføringsverdi, kan selskapet avkorte erstatninga forholdsmessig ved ein skade. Difor bør forsikringssummen oppdaterast ved påbygg, rehabilitering eller standardheving, og ikkje forvekslast med bokført verdi eller formuesverdi.

For forsikringsselskap, takstmenn og lånegivarar er gjenoppføringsverdi ei kjernestorleik i risikovurderinga. Han blir brukt til å prise bygningsforsikring, til å vurdere kor stort tap ein skade kan påføre, og til å kontrollere at sikkerheita bak eit lån faktisk er forsikra til full verdi. For eldre eller spesialiserte bygg (verneverdige bygg, infrastrukturbygg) kan gjenoppføring med tilsvarande materialar og metodar bli vesentleg dyrare enn eit nybygg med moderne løysingar, og det må forsikringssummen ta høgd for.

Frå Placepoints ordbok: Gjenoppføringsverdi

Meir informasjon: Finans Norge, Norsk Naturskadepool

Engelsk: Reinstatement value (rebuilding cost).

Vanlege spørsmål

Kva er gjenoppføringsverdi?

Gjenoppføringsverdi er kva det kostar å byggje ein tilsvarande bygning på nytt i dag, med same standard og funksjon. Han blir brukt som grunnlag for forsikringssummen og gjeld berre sjølve bygningen, ikkje tomta.

Kva er skilnaden på gjenoppføringsverdi og marknadsverdi?

Marknadsverdi er kva heile eigedomen kan seljast for, inkludert tomt og plassering. Gjenoppføringsverdi er kostnaden ved å reise bygget på nytt. Dei kan avvike mykje: ein bustad på dyr tomt har høgare marknadsverdi, mens eit eldre bygg på billig tomt kan ha høgare gjenoppføringsverdi.

Kvifor erstattar forsikringa etter gjenoppføringsverdi?

Fordi det er gjenreisinga av bygget som er det reelle tapet ved brann eller naturskade. Tomta består, så forsikringa dekkjer kostnaden ved å byggje opp igjen, ikkje salsverdien.

Kva er underforsikring?

Underforsikring oppstår når forsikringssummen er sett lågare enn faktisk gjenoppføringsverdi. Då kan selskapet avkorte erstatninga forholdsmessig ved skade. Forsikringssummen bør difor oppdaterast ved påbygg, rehabilitering eller standardheving.