Leigetakarar

Ein leigetakar er den fysiske eller juridiske personen som mot vederlag får rett til å bruke ein eigedom eller ein del av han utan å eige han. Motparten er utleigar, og forholdet er regulert av ein leigekontrakt.

For fast eigedom skil ein mellom bustadleige og næringsleige. Bustadleige er regulert av husleigelova frå 1999, som set rammer for standen til husrommet ved overtaking, storleiken på leiga og indeksregulering, oppseiingsvern og prosedyrar ved manglar. Lova er i hovudsak ufråvikeleg: vilkår som er mindre gunstige for leigaren enn lova, kan ikkje gjerast gjeldande. Husleigetvistar blir behandla av Husleietvistutvalget i Oslo, Akershus, Bergen og Trondheim, og av forliksrådet elles.

For næringsleige står avtalefridomen sentralt. Standardkontraktane frå Norsk Eiendom (gamle Forum for Næringsmeglere) blir brukte som utgangspunkt i dei fleste forhandlingar og dekkjer leigetid, leige, indeksregulering etter konsumprisindeksen (KPI), fordeling av vedlikehald, framleige og opphøyrsvilkår. Lange kontraktar i bare-house, single-net- eller triple-net-form fordeler ansvaret for ytre vedlikehald, eigedomsskatt og forsikring ulikt mellom partane.

Andre leigeformer er forpakting av landbrukseigedom etter forpaktingslova og tomtefeste etter tomtefestelova, der grunneigaren leiger ut tomta til den som eig huset.

For næringseigedom er leigetakaroversikta kjernen i verdivurderinga. Løpetida til leigekontraktane (gjerne målt som WAULT, weighted average unexpired lease term), betjeningsevna til leigetakarane og fordelinga mellom kontraktstypar avgjer kontantstraum og risiko, og dermed yield og pris.

Slik ser det ut i Placepoint

I Placepoint finn du dette i Eigedomspanel:

Frå Placepoint sin ordbok: Leigetakarar

Meir informasjon: Lovdata: Husleigelova, Husleietvistutvalget, Store norske leksikon: leige

Engelsk: Tenants.

Vanlege spørsmål

Kven er ein leigetakar?

Leigetakar er personen eller selskapet som mot betaling får rett til å bruke ein eigedom eller eit lokale dei ikkje eig. Leigeforholdet er regulert av husleigelova for bustader og av avtalefridom for næringslokale.

Kvifor er leigetakarar viktige ved verdivurdering av næringseigedom?

Leigetakarkvalitet er ein nøkkelfaktor i verdivurdering av næringseigedom. Langsiktige leigekontraktar med solide leigetakarar gir stabil kontantstraum og låg risiko, noko som gir lågare yield og høgare verdi.

Kva bør ein leigekontrakt for næringslokale innehalde?

Ein leigekontrakt for næringslokale bør gi opp leigetid, leigesum, regulering av leiga (typisk KPI-indeksert), vedlikehaldsansvar, oppseiingsvilkår og høve til forlenging.

Kva er WAULT?

WAULT (Weighted Average Unexpired Lease Term) er eit mål på gjennomsnittleg attståande leigetid vekta etter leigesum. Høg WAULT indikerer stabil framtidig inntekt og lågare risiko.

Kan eg finne leigetakarinformasjon i Placepoint?

I eigedomspanelet kan du sjå leigetakarar der dataa finst. For ein breiare analyse av eit område kan du i tillegg bruke kommersielle databasar som Proff.no.