Ligningsverdi

Ligningsverdi er den eldre nemninga på det som i dag heiter formuesverdi. Omgrepet blei offisielt erstatta frå inntektsåret 2010, men du møter det framleis i eldre dokument, kjøpekontraktar, skattemeldingar frå før 2010 og i daglegtalen blant aktørar som har vore lenge i bransjen.

Skiftet av omgrep var ein del av den større omlegginga av formuesskattlegginga av bustad som kom med statsbudsjettet for 2010. Tidlegare var ligningsverdien eit nokolunde fritt fastsett sjablongbeløp, ofte basert på opphavleg kjøpesum justert med ein koeffisient, og kunne liggje så lågt som nokre få prosent av reell marknadsverdi. Det skapte store skilnader mellom eigarar som hadde sete lenge med same bustad (svært låg ligningsverdi) og nye kjøparar (nyfastsett verdi nær marknadsnivå). Den nye formuesverdi-modellen, heimla i skattelova § 4-10, gongar bruksareal med ein kvadratmetersats frå SSBs bustadprisstatistikk og ein prosentdel som varierer for primærbustad og sekundærbustad. Modellen gav jamnare verdsetjing på tvers av eigarar og over tid, men lyfte samtidig formuesgrunnlaget vesentleg for sekundærbustader.

I praksis er skilnaden mellom dei to omgrepa rein namnesetjing når du les eit nyare dokument: står det "ligningsverdi" i ei skattemelding frå inntektsåret 2010 eller seinare, er det formuesverdi det er vist til. Dokument frå før inntektsåret 2010 brukar derimot den gamle modellen, og talet i eit eldre kjøpebrev eller skifteoppgjer har lite å gjere med dagens berekningsgrunnlag.

Omgrepet lever vidare i kvardagsbruk og dukkar framleis opp i samanhengar som eigedomsskatt (kommunar som baserer eigedomsskatt på grunnlaget frå Skatteetaten, brukar framleis det gamle namnet i nokre kommunale rundskriv) og i taksering ved skifteoppgjer, der eldre eigedommar kan ha ein ligningsverdi liggjande i papirarkivet som referansepunkt. Du møter det òg når bankar og advokatar brukar eldre malar som ikkje er oppdaterte sidan 2010.

Omgrepet skal ikkje forvekslast med:

• Marknadsverdi: det eigedommen kan omsetjast for i marknaden.
• Eigedomsskattegrunnlag: kommunen sin eigen takst eller bruk av formuesgrunnlaget frå Skatteetaten (med obligatorisk reduksjonsfaktor) som berekningsbasis for eigedomsskatt.
• Takst: fagleg vurdering av marknadsverdi gjord av sertifisert takstmann.

Omgrepet blir òg brukt i ein heilt annan kontekst om næringseigedom og verdipapir: ligningsverdien av næringseigedom og aksjar er framleis ein formuesskatterelevant storleik, men blir rekna ut etter andre reglar enn bustad (avkastningsverdi for næringseigedom, del av eigenkapitalen i selskapet for aksjar som ikkje er børsnoterte). Reglane står i skattelova kapittel 4.

For eigarar som leitar etter ligningsverdi på bustaden sin i dag: talet finst under "formuesverdi" i den nyaste skattemeldinga di på skatteetaten.no. Omgrepet ligningsverdi er pensjonert i offisiell tekst, men semantisk likt.

Frå Placepoints ordbok: Ligningsverdi

Meir informasjon: Skatteetaten: Bolig og eiendom, Lovdata: Skattelova § 4-10, Lovdata: Skattelova kapittel 4

Engelsk: Tax-assessed property value (older term, replaced by formuesverdi).

Vanlege spørsmål

Kva er ligningsverdi?

Ligningsverdi er det gamle namnet på formuesverdi, brukt fram til inntektsåret 2010. Omgrepet tyder verdien Skatteetaten har fastsett på ein bustad som grunnlag for formuesskatt.

Kvifor heiter det formuesverdi no?

I 2010 endra Noreg modellen for verdsetjing av bustad. Den nye sjablongen knyter verdien til kvadratmetersats frå Statistisk sentralbyrå (SSB) og ein prosentdel som er ulik for primær- og sekundærbustad. Då bytte ein òg namn for å markere skiljet.

Kvar finn eg den gamle ligningsverdien?

Eldre skattemeldingar og sjølvmeldingar har "ligningsverdi" som eigen post. Du finn historiske tal i arkivet til Skatteetaten eller i eigne dokument frå før 2010. Beløpa kan ikkje samanliknast med dagens formuesverdi.

Blir ligningsverdi framleis brukt offisielt?

Nei. I gjeldande lovverk og skattemeldingar heiter det formuesverdi. Omgrepet ligningsverdi finst framleis i eldre dokument, kjøpebrev og daglegtale.

Er ligningsverdi det same som marknadsverdi?

Nei. Korkje ligningsverdi (gammalt) eller formuesverdi (nytt) er det same som marknadsverdi. Begge er sjablongbaserte tal til skatteformål og ligg som regel godt under kva eigedommen kan seljast for i marknaden.