Linjemål
Linjemål er eit måleverktøy som lèt deg teikne ei linje mellom to eller fleire punkt på kartet og lese av avstanden i meter eller kilometer. Det er ein grunnleggjande GIS-funksjon som finst i dei fleste karttenester, både offentlege som Norgeskart frå Kartverket og Geonorge, og kommersielle løysingar.
Avstanden som blir rekna ut, er kartavstand: ei rett linje på kartprojeksjonen, ikkje faktisk gangavstand eller køyreavstand langs veg. På korte strekningar spelar projeksjonsfeilen lita rolle, men over lengre avstandar må du vere klar over at ein geodetisk distanse (langs krumninga til jorda) er meir presis. Norske karttenester bruker normalt UTM eller Web Mercator i kartrutenettet, og avstandsmålinga gjev plan avstand i meter.
I eigedomsanalyse blir linjemål brukt til å vurdere avstand til kollektivhaldeplass, til sjø- eller vassdragsgrense (sentralt i 100-metersbeltet etter plan- og bygningslova § 1-8), nabobygg, byggegrense langs veg, kulturminne og naturtypar. Skal avstanden langs veg reknast ut meir presist, kombinerer du måling med rutedata frå Nasjonal vegdatabank (NVDB). Sjøkant og vannlinje blir henta frå Kartverket og NVE. Geodataene er gratis tilgjengelege under Norsk lisens for offentlige data (NLOD).
I Placepoint ligg linjemålet i analyseverktøykassa i kartgrensesnittet. Du klikkar eit startpunkt, peikar vidare, og får løpande avstand mens du teiknar. Samansette linjer blir summerte slik at du raskt kan måle langs ei gangrute eller rundt eit planområde utan å forlate plattforma.
Slik ser det ut i Placepoint
I Placepoint finn du dette i Kartgrensesnittet:
Frå Placepoints ordbok: Linjemål
Meir informasjon: Kartverket: Norgeskart, Geonorge: kart og geodata, Statens vegvesen: NVDB, Lovdata: plan- og bygningsloven § 1-8
Engelsk: Line measurement (map distance tool).
Vanlege spørsmål
Kva er linjemål i kartverktøy?
Linjemål er eit måleverktøy i kartplattformer som lèt deg måle avstand mellom to eller fleire punkt direkte på kartet. Det er eit nyttig verktøy når du raskt vil anslå avstand til veg, kollektiv eller nabogrenser.
Korleis bruker eg linjemåleverktøyet i Placepoint?
Linjemåleverktøyet i Placepoint bruker du ved å klikke eit startpunkt og dra til ønskt sluttpunkt. Placepoint viser løpande avstand i meter eller kilometer og reknar ut totalavstand for samansette linjer.
Når er linjemål nyttig i eigedomsanalyse?
Linjemål er særleg nyttig for å vurdere avstandar til haldeplassar, vegar, nabobebyggelse, strandsone eller naturområde. Desse faktorane påverkar utbyggingsmoglegheiter og reguleringsvilkår.
Kva er skilnaden på linjemål og vegavstand?
Linjemål måler rett-linje-avstand (luftlinje) mellom punkt på kartet. Faktisk vegavstand vil vere lengre og bør sjekkast separat. For gangtid er avstand til haldeplass langs gang- og sykkelveg meir relevant.
Kva er 100-metersbeltet, og korleis hjelper linjemål med det?
Plan- og bygningsloven § 1-8 forbyr som hovudregel tiltak i ei sone på 100 meter langs sjø og vassdrag. Linjemål lèt deg raskt kontrollere om ei planlagd plassering fell innanfor dette beltet ved å måle frå strandlinje til tomt direkte i kartet.