Matrikkel
Matrikkelen er Noregs offisielle eigedomsregister. Han inneheld informasjon om eigedomsgrenser, bygningar, bustader, brukseiningar, adresser og areal for alle eigedommar i landet. Kvar eigedom er identifisert med eit unikt matrikkelnummer, sett saman av kommunenummer, gårdsnummer (gnr.), bruksnummer (bnr.), og eventuelt festenummer (fnr.) og/eller seksjonsnummer (snr.). Matrikkelnummeret 0301-209/369 tyder for eksempel Oslo kommune, gnr. 209, bnr. 369. Kvar brukseining (leilegheit, kontorseksjon) får i tillegg eit bustadnummer på forma H0101, H0202, og så vidare, der bokstaven fortel etasjenivå (H = hovudetasje, U = underetasje, K = kjellar, L = loft).
I det norske eigedomssystemet er matrikkelen objektregisteret, mens grunnboka er rettsregisteret. Matrikkelen fortel deg kva ein eigedom er. Grunnboka fortel deg kven som har rettar i han. Dei to blir alltid brukte saman ved eigedomsanalyse, og begge blir drifta av Kartverket.
Registeret er heimla i matrikkellova og drifta sentralt av Kartverket som matrikkelstyresmakt, mens kommunane har ansvar for løpande ajourføring av grenser, bygningar og adresser i sitt eige område. Dagens matrikkel blei tatt i bruk i 2010 og avløyste det eldre GAB-registeret (grunneigedom, adresse, bygning). Tradisjonen går tilbake til den første jordmatrikkelen i 1665 og den moderne 1838-matrikkelen som var grunnlag for skattlegging av jordbruket. Matrikkelen er også det offisielle adresseregisteret i Noreg, og han blir distribuert som opne data via Geonorge og Norge digitalt-samarbeidet, slik at offentlege etatar og private aktørar kan kople seg på same grunnlag.
Matrikkellova skil mellom fem typar matrikkelenhet:
- Grunneigedom, som er den klassiske eigedommen avgrensa av ei yttergrense.
- Anleggseigedom, ein tredimensjonal eigedom som ligg over eller under ein annan (typisk parkeringskjellarar, bruer, tunnelar).
- Eigarseksjon, ei juridisk oppdeling av ein bygning i sameigde delar.
- Jordsameige, der fleire grunneigedommar eig ein felles eigedom saman.
- Festegrunn, der grunnen blir leigd på langtidskontrakt etter ein festeavtale.
Endringar i matrikkelen skjer gjennom matrikulære forretningar: oppmålingsforretning ved fradeling, arealoverføring eller samanslåing, der landmålaren i kommunen merkar grenser i terrenget og fører resultatet inn i matrikkelen. Etter forretninga blir det utferda matrikkelbrev, som er den offisielle utskrifta av matrikkelopplysningane til ein eigedom, og som mellom anna blir brukt ved tinglysing av nye eigedommar. Eldre eigedommar kan ha eit målebrev frå tida før matrikkelen; det er gyldig dokumentasjon, men blir erstatta av matrikkelbrev ved nye forretningar.
Eigarforhold ligg ikkje i matrikkelen. Dei ligg i grunnboka. Matrikkelen viser heimelshavar berre som avleidd opplysning frå grunnboka; sjølve rettsbiletet, pant, servituttar, festeavtalar og forkjøpsrettar blir henta derifrå. I praksis blir matrikkelen mellom anna brukt til tinglysing, eigedomsskatt, byggjesak, folkeregistrering, kartproduksjon, reguleringsplanar og eigedomsanalysar.
Matrikkelen er offentleg. Kven som helst kan slå opp eigedomsopplysningar på seeiendom.kartverket.no, mens profesjonelle aktørar gjerne abonnerer på API-tenestene til matrikkelen via Kartverket eller gjennom integrerte plattformer.
I Placepoint blir matrikkelopplysningar henta inn i sanntid og viste i eigedomspanelet når du klikkar på ein eigedom i kartet. Bygningar blir opna i bygningspanelet, og du kan velje om grenser og adresser skal visast som kartlag i kartet. Kartlaga som byggjer på Matrikkelen følgjer eigne rytmer: eigedomskartet blir oppdatert i nær sanntid (rundt ein halvtime), mens bygningslaga blir oppdaterte dagleg, og frå ei opplysning er registrert i Matrikkelen til ho er synleg i desse kartlaga tar det normalt éin til to dagar.
Slik blir datasettet vist i kartet
Datasettet inngår i kartlaget Eigedom som Matrikkelen - eigedomskart:
Frå Placepoint si ordbok: Matrikkel
Meir informasjon: Kartverket: Matrikkelen, Lovdata: Matrikkellova, seeiendom.kartverket.no, Geonorge: Matrikkelen, Store norske leksikon: Matrikkelen
Engelsk: The Norwegian Cadastre (national property register).
Vanlege spørsmål
Kva er Matrikkelen?
Matrikkelen er Noregs offisielle register over alle faste eigedommar. Han inneheld informasjon om eigedomsgrenser, bygningar, bustader, adresser og areal, og er grunnlaget for all eigedomsforvaltning i landet.
Kva er skilnaden på Matrikkelen og Grunnboka?
Matrikkelen er eit register over fysiske og geografiske opplysningar om eigedommar. Grunnboka er eit juridisk register over tinglyste rettar og heftingar. Begge blir brukte parallelt ved eigedomsanalyse.
Kven forvaltar Matrikkelen?
Matrikkelen blir forvalta av Kartverket, men kommunane har ansvar for løpande ajourføring av matrikkelopplysningar innanfor sin kommune.
Kva er eit matrikkelnummer?
Matrikkelnummeret består av kommunenummer, gårdsnummer (gnr.), bruksnummer (bnr.) og eventuelt festenummer (fnr.) og/eller seksjonsnummer (snr.). Det identifiserer ein eigedom unikt i heile landet.
Korleis får eg tilgang til matrikkelopplysningar?
Matrikkelen er tilgjengeleg via seeiendom.no og kartverket.no. Placepoint hentar matrikkelopplysningar direkte i kartvisinga, slik at du får areal, bygningsinformasjon og adresse for ein vald eigedom.