Nabovarsel

Nabovarsel er det lovpålagde varselet som skal sendast til naboar og gjenbuarar før ein byggjesøknad blir send til kommunen. Føremålet er at dei som blir råka av eit tiltak, får høve til å uttale seg før kommunen behandlar saka. For utbyggjaren er korrekt nabovarsling ein føresetnad for at byggjesøknaden ikkje blir avvist eller får vedtaket omgjort etter klage.

Plikta er heimla i plan- og bygningslova § 21-3. Hovudregelen er at alt som er søknadspliktig, òg er varslingspliktig. Tiltakshavaren må sjølv vurdere om tiltaket fell inn under eitt av unntaka; dei viktigaste:

• Mindre tiltak som er unnatekne søknadsplikt etter byggjesaksforskrifta (SAK10) § 4-1 (mindre garasjar, takterrassar under ein viss storleik, mindre tilbygg og liknande).
• Tiltak i samsvar med ein detaljert reguleringsplan der naboane allereie har fått uttale seg under planprosessen.

Naboar og gjenbuarar skal varslast. Naboar er eigarar og festarar av eigedommar som grensar direkte til tiltakseigedommen, gjenbuarar er eigarar og festarar på motsett side av veg eller anna areal. Kommunen kan krevje at varslinga blir utvida der tiltaket råkar fleire, typisk ved store byggjevolum, høge konstruksjonar eller tiltak som påverkar utsikt og solforhold. Sjølve varslinga kan gjerast digitalt via nabovarsel-tenesta til Altinn, per rekommandert brev eller ved personleg overlevering mot kvittering. Eigardata blir som regel henta frå matrikkelen og grunnboken.

Naboane har 14 dagars frist til å sende merknader. Merknadene skal følgje søknaden vidare i saksbehandlinga i kommunen, og søkjaren pliktar å gjere greie for korleis dei er tekne omsyn til. Merknadene gir ikkje vetorett, men dei utløyser nabostatus som part og dermed klagerett over eit eventuelt vedtak. Ved dispensasjon gjeld dei same varslingsreglane. For tiltak som krev rammeløyve eller igangsetjingsløyve, er nabovarselet frå den opphavlege søknaden gyldig, det krevst ikkje nytt varsel ved kvart løyve i sekvensen.

Manglande eller mangelfullt nabovarsel er ein av dei vanlegaste årsakene til at kommunar avviser byggjesøknader, og ein uvarsla nabo kan klage etter forvaltningslova og få eit innvilga vedtak omgjort. Klagefristen er tre veker frå det tidspunktet naboen blei eller burde ha blitt kjend med vedtaket, som ved manglande varsel kan vere lenge etter at byggjinga er starta, og kan dermed føre til riveplikt for ulovlege konstruksjonar. Direktoratet for byggkvalitet (DiBK) gir rettleiing for saksbehandling, og Sivilombudet har behandla fleire klagesaker der nabovarsling er prøvd.

I Placepoint kan du følgje nabovarsel i eit område via Saksinnsyn, og leggje inn overvaking for å bli varsla når det skjer noko nytt på ein eigedom eller i eit område du følgjer med på.

Slik ser det ut i Placepoint

I Placepoint finn du dette i Saksinnsyn:

Frå ordboka til Placepoint: Nabovarsel

Meir informasjon: Lovdata: plan- og bygningslova § 21-3, Lovdata: Byggesaksforskriften (SAK10), Altinn: Nabovarsel, DiBK: Saksbehandling, Store norske leksikon: nabovarsel

Engelsk: Notice to neighbours (etter plan- og bygningslova).

Vanlege spørsmål

Kva er nabovarsel?

Nabovarsel er eit lovpålagt varsel til naboar og gjenbuarar om eit planlagt byggje- eller rivetiltak. Det må sendast før søknad om byggjeløyve blir send til kommunen.

Kven skal ta imot nabovarsel?

Nabovarsel skal sendast til alle naboar og gjenbuarar innanfor ein viss avstand. Det vil seie alle som grensar til eigedommen, og eigedommar på motsett side av veg eller gate. Kommunen kan i nokre tilfelle krevje varsling av fleire.

Kva skjer når naboane får varselet?

Naboen får 14 dagars frist til å kome med merknader etter at nabovarselet er motteke. Merknadene må handterast og svarast på av søkjaren før søknaden blir send til kommunen.

Korleis sender ein nabovarsel?

Nabovarsel blir vanlegvis sendt per e-post via Altinn, per brev med kvittering, eller levert personleg mot underskrift. Søkjaren må dokumentere at varselet er sendt.

Kva skjer om ein gløymer å sende nabovarsel?

Manglande nabovarsel kan føre til at kommunen avviser søknaden. Naboar har krav på å bli varsla og kan klage på eit innvilga løyve dersom dei ikkje blei varsla.