Plankart
Eit plankart er den juridisk bindande karteikninga i ein arealplan. Det viser med fargar, strekar og symbol korleis eit område skal brukast: kvar det kan byggjast bustader, kvar det skal vere veg, friområde eller næring, og kvar det går grenser mellom ulike formål. Plankartet er kjernen i ein reguleringsplan eller arealdelen i ein kommuneplan, og saman med planføresegnene er det dette som faktisk styrer kva som er tillate på ei tomt.
Innhaldet og teiknemåten er styrt av plan- og bygningslova § 12-5, som deler arealbruken inn i seks hovudformål: busetnad og anlegg, samferdselsanlegg og teknisk infrastruktur, grønstruktur, forsvaret, landbruks-, natur- og friluftsformål (LNF), og bruk og vern av sjø og vassdrag. Kvart område på kartet er fargelagt etter sitt arealformål, og ein nasjonal standard for teiknereglar sikrar at eit plankart blir lese likt uansett kva kommune det kjem frå. Hovudkategoriane og fargane er samla i reguleringsplan-legenden. På kartet blir også omsynssoner viste, som markerer område med særlege omsyn som flaumfare, kulturminne eller støy, lagde oppå arealformåla.
Plankartet må alltid lesast saman med planføresegnene. Kartet viser kvar og kva, mens føresegnene seier kor mykje og korleis: utnyttingsgrad, byggjehøgder, krav til uteareal, parkering og rekkjefølgjekrav. Eit plankart åleine gir derfor ikkje heile biletet av kva som kan byggjast; det er samspelet mellom kart og føresegner som utgjer den juridiske ramma. Ved motstrid mellom kart og føresegner må forholdet tolkast, men begge delar er rettsleg bindande for grunneigarar og styresmakter. I tvilstilfelle er det vanleg å be kommunen om deira eiga tolking av kva planen tillèt.
Plankart finst på fleire nivå som heng saman. Arealdelen i kommuneplanen gir dei grove linjene for heile kommunen, mens reguleringsplanar gir detaljerte plankart for mindre område. Ei detaljregulering må halde seg innanfor rammene frå kommuneplanen, med mindre det blir gitt dispensasjon. Eldre plankart kan vere teikna etter tidlegare standardar og lover, så ved vurdering av ein eigedom må du finne kva plan som faktisk gjeld, og lese kartet i lys av den lova det vart vedteke under.
Eit praktisk poeng er at plankartet kan innehalde fleire lag av informasjon på same flate. Under sjølve arealformålet kan det liggje omsynssoner, faresoner og båndleggingssoner, og i tillegg linjesymbol for byggjegrenser, frisiktsoner og regulerte høgder. Å lese eit plankart rett handlar derfor om å forstå kva symbol som gjeld samtidig på eit bestemt punkt, og kva føresegner kvar av dei utløyser.
I Placepoint kan du sjå gjeldande plankart for ein eigedom saman med matrikkelopplysningane, slik at du raskt ser kva arealformål og kva omsynssoner som gjeld, og kan gå vidare til dei tilhøyrande planføresegnene.
Slik blir datasettet vist i kartet
Datasettet inngår i kartlaget Eigedom:
Frå Placepoints ordbok: Plankart
Meir informasjon: Plan- og bygningsloven § 12-5, Plan- og bygningsloven § 12-7 (bestemmelser)
Engelsk: Zoning map / plan map (plankart; the legally binding map in a land-use plan).
Vanlege spørsmål
Kva er eit plankart?
Eit plankart er den juridisk bindande karteikninga i ein arealplan. Det viser med fargar og symbol korleis eit område skal brukast, og er kjernen i ein reguleringsplan eller arealdelen i kommuneplanen.
Kva viser fargane på eit plankart?
Fargane viser arealformål etter plan- og bygningslova § 12-5: busetnad, samferdsel, grønstruktur, LNF og meir. Ein nasjonal teikneregel gjer at kartet blir lese likt uansett kommune.
Held det å lese plankartet?
Nei. Plankartet viser kvar og kva, mens planføresegnene seier kor mykje og korleis, som utnyttingsgrad og byggjehøgder. Begge delar er bindande og må lesast saman.
Kva er ei omsynssone på plankartet?
Ei omsynssone markerer område med særlege omsyn, som flaumfare, kulturminne eller støy, lagde oppå arealformåla.
Kva plankart gjeld for ein eigedom?
Det kan finnast fleire nivå: arealdelen i kommuneplanen og meir detaljerte reguleringsplanar. Ei detaljregulering går føre dei grove linjene i kommuneplanen for sitt område.