Primærrom (P-rom)
P-rom står for primærrom og dekkjer alle rom i ein bustad som blir rekna som opphaldsrom. Det er stove, kjøkken, soverom, kontor, bad, toalett og vaskerom, i tillegg til gangar og trapper som bind desse saman. Tradisjonelt har P-rom vore det arealet som ligg til grunn for statistikk over kvadratmeterprisar i den norske bustadmarknaden.
Motstykket er sekundærrom (S-rom): rom som først og fremst blir brukte til lagring eller tekniske funksjonar, til dømes bodar, garasjar og fyrrom. Summen av P-rom og S-rom utgjer bruksarealet til bustaden, bruksareal (BRA). Skiljet mellom P-rom og S-rom har vore brukt i norsk eigedomsmekling sidan 2008, då det erstatta det tidlegare omgrepet bustadareal.
Med oppdateringa av NS 3940 i 2024 er P/S-rom-inndelinga i ferd med å bli erstatta av dei nye BRA-kategoriane:
- BRA-i: internt bruksareal innanfor bueininga.
- BRA-e: eksternt bruksareal som høyrer til bueininga, men ligg utanfor (til dømes bod i kjellar).
- BRA-b: innglasa balkongar som ikkje blir rekna som opne.
I praksis blir både P-rom og BRA-i brukte parallelt ein periode framover. Eldre prospekt, takstrapportar og statistikkseriar opererer med P-rom og S-rom, mens nye tilstandsrapportar og oppmålingar bruker BRA-kategoriane direkte. Skiljet er at P/S-rom er ei funksjonell oppdeling (er rommet eigna til opphald eller ikkje?), mens BRA-i, BRA-e og BRA-b er ei romleg oppdeling (kvar ligg arealet?). Ein bygningssakkunnig som måler etter NS 3940 dokumenterer både totalt BRA og fordelinga, slik at samanlikning på tvers av prospekt er mogleg.
For bustadkjøpar og meklar gir P-rom ein indikasjon på kor mykje brukbart opphaldsareal ein bustad faktisk har. To bustader med same BRA kan ha svært ulik bruksverdi om den eine har stor del bodar og teknisk areal. Statistikk frå Eiendom Norge, SSB og meklarhusa byggjer framleis i stor grad på P-rom som grunnlag for prissamanlikning, sjølv om migreringa til BRA-i går føre seg. Feil i målinga kan gi grunnlag for prisavslag etter avhendingslova.
I Placepoint blir BRA per bygning og brukseining vist i bygningspanelet og samla i eigedomspanelet.
Slik ser det ut i Placepoint
I Placepoint finn du dette i Bygningspanel:
Frå ordboka til Placepoint: Primærrom (P-rom)
Meir informasjon: Standard Norge: NS 3940, Store norske leksikon: primærrom, Eiendom Norge: Boligpriser
Engelsk: Primary rooms (P-rom, per Norwegian Standard NS 3940).
Vanlege spørsmål
Kva er primærrom (P-rom)?
P-rom (primærrom) er rom i ein bustad som er meinte for varig opphald, som stove, kjøkken, soverom og bad. Omgrepet vart tidlegare brukt som arealstandard, men er no erstatta av BRA-i i NS 3940.
Kva er skilnaden på P-rom og S-rom?
P-rom er opphaldsrom meinte for varig bruk. S-rom (sekundærrom) er rom som bod, teknisk rom og garasje. Summen av P-rom og S-rom utgjer BRA (bruksareal) for bustaden.
Er P-rom framleis i bruk ved bustadsal?
Omgrepet P-rom blir framleis brukt uformelt i marknadsføring og av mange meklarar, men revisjonen av NS 3940 i 2024 erstatta formelt P/S-rom-inndelinga med BRA-i, BRA-e og BRA-b.
Kvifor er P-rom viktig ved kjøp av bustad?
P-rom gir ein indikasjon på kor mykje brukbart opphaldsareal bustaden faktisk har. Ein bustad med stor BRA, men låg del P-rom, kan ha mykje bod og teknisk areal, noko som påverkar brukarvenlegheita.
Kven måler P-rom og BRA?
Arealberekning blir utført av takstmann eller bygningssakkunnig etter NS 3940. Det er viktig at målinga er korrekt og i tråd med standarden, sidan feil kan gi grunnlag for prisavslag ved bustadsal.