Solstudie
Ein solstudie er ein analyse av korleis sol og skugge fell på og rundt eit byggjeprosjekt gjennom døgnet og året. Han viser kor mykje sol uteområde, fasadar og naboeigedommar får på utvalde datoar og tidspunkt, og blir brukt til å dokumentere at eit prosjekt gir gode nok solforhold, og at det ikkje kastar uakseptabel skugge på omgivnadene. Solstudien er eit standard vedlegg i dei fleste reguleringssaker for bustad- og byutviklingsprosjekt.
Analysen tek utgangspunkt i sola si bane, som er gitt av breiddegrad og dato, og ein 3D-modell av eksisterande og planlagd busetnad og terreng. Resultatet blir vist som skuggediagram for faste referansetidspunkt. Vanleg norsk praksis er å vise vår- og haustjamdøgn (rundt 21. mars og 23. september) og sommarsolverv (21. juni), gjerne klokka 09, 12, 15 og 18, fordi desse datoane representerer typiske forhold gjennom året. Mange kommunar stiller konkrete krav i reguleringsføresegnene, for eksempel at ein viss del av uteopphaldsarealet skal ha minst fem timar sol ved jamdøgn.
Solforhold heng tett saman med fleire andre vurderingar i eit prosjekt. Høgare busetnad ved fortetting gir meir skugge på naboane, og solstudien er ofte avgjerande for kor høgt det kan byggjast. Han blir lesen saman med siktliner og med krava til dagslys inne i bustaden etter TEK17, som regulerer kor mykje dagslys eit opphaldsrom må ha. Solstudie på utearealet og dagslysberekning innandørs er to ulike analysar, men begge handlar om lysforhold og blir ofte vurderte samtidig. For ein arkitekt eller utviklar er ein tidleg solstudie eit nyttig verktøy i mulegheitsstudien: han avdekkjer raskt om ei ønskt høgd og plassering gir akseptable forhold, før mykje prosjekteringstid er brukt.
I Placepoint kan du bruke skuggemålaren i 3D til å sjå korleis skugge fell frå bygg på eit valt tidspunkt, som eit raskt utgangspunkt for å vurdere solforhold før ein full solstudie blir utarbeidd.
Slik ser det ut i Placepoint
I Placepoint finn du dette i 3D-Designer:
Frå Placepoints ordbok: Solstudie
Meir informasjon: DiBK: TEK17 § 8-3 Uteoppholdsareal, Lovdata: TEK17 § 13-7 Lys og utsyn
Engelsk: Sun/shadow study (solar access analysis).
Vanlege spørsmål
Kva er ein solstudie?
Ein solstudie er ein analyse av korleis sol og skugge fell på og rundt eit byggjeprosjekt gjennom døgnet og året. Han dokumenterer at prosjektet gir gode nok solforhold og ikkje kastar uakseptabel skugge på naboane, og er eit standard vedlegg i reguleringssaker.
Kva datoar og tidspunkt blir brukte i ein solstudie?
Norsk praksis er å vise vår- og haustjamdøgn (rundt 21. mars og 23. september) og sommarsolverv (21. juni), gjerne klokka 09, 12, 15 og 18. Desse representerer typiske solforhold gjennom året.
Kva er skilnaden på solstudie og dagslysberekning?
Ein solstudie vurderer sol og skugge på uteareal og fasadar. Ei dagslysberekning etter TEK17 vurderer kor mykje dagslys opphaldsrom får inne i bustaden. Begge handlar om lysforhold og blir ofte gjorde samtidig, men er ulike analysar.
Kvifor er solstudie viktig ved fortetting?
Fordi høgare busetnad ved fortetting gir meir skugge på naboane. Solstudien er ofte avgjerande for kor høgt det kan byggjast, og mange kommunar stiller krav i reguleringsføresegnene om minste tal soltimar på uteopphaldsarealet.