Startbesked
Startbesked er klarsignalet frå byggnadsnämnden for å byrje sjølve byggjearbeidet. Eit bygglov åleine gir ikkje rett til å starte. Det gjer startbeskedet. Når arbeidet er ferdig, må du på same måte ha eit slutbesked før bygget kan takast i bruk.
Reglane står i 10 kap. plan- och bygglagen (2010:900). Etter 10 kap. 3 § kan eit tiltak som krev bygglov, rivningslov, marklov eller anmälan, ikkje setjast i gang før byggnadsnämnden har gitt startbesked. Framfor startbeskedet ligg som regel eit teknisk samråd (tekniskt samråd) hos byggnadsnämnden, der byggherren, kontrollansvarig og saksbehandlar går gjennom korleis arbeidet skal planleggjast og organiserast, forslaget til kontrollplan og avfallshandteringsplan, og andre dokument. Nämnden skal kalle inn til teknisk samråd utan opphald når eit tiltak krev kontrollansvarig, når samrådet ikkje er openbert unødvendig, eller når byggherren sjølv ber om det (10 kap. 14 §). Byggherren skal levere forslag til kontrollplan og dei tekniske dokumenta seinast fem verkedagar før samrådet, med mindre nämnden set ein annan frist (10 kap. 18 §).
For dei fleste tiltak som krev bygglov, rivningslov, marklov eller anmälan skal det peikast ut ein eller fleire kontrollansvariga (10 kap. 9-10 §§). Ein kontrollansvarig er ein fysisk person med sertifisert kompetanse til å kontrollere at tiltaket blir gjennomført i samsvar med krava, og personen skal ha ei sjølvstendig stilling overfor den som utfører arbeidet (1 kap. 8 § plan- och bygglagen). Rolla er obligatorisk for dei fleste søknadspliktige tiltak. Det finst enkelte unntak for mindre tiltak.
Byrjar du å byggje før startbesked er gitt, skal byggnadsnämnden ileggje ei byggsanktionsavgift (11 kap. 53 § plan- och bygglagen). Avgifta skal ileggjast sjølv om brotet ikkje skjedde forsettleg eller aktlaust, men ho kan setjast ned til halvparten eller ein firedel dersom ho ikkje står i rimeleg forhold til brotet (11 kap. 53 a §). Gjentek den avgiftspliktige brotet innan to år, blir avgifta dobla.
Når byggjearbeidet nærmar seg slutten, skal nämnden kalle inn til eit slutsamråd før slutbesked kan givast, dersom tiltaket har vore omfatta av teknisk samråd eller ein byggbedömare er brukt (10 kap. 30 §). Slutbesked blir gitt skriftleg og krev at byggherren viser at alle krav i lovet, kontrollplanen, avfallshandteringsplanen, startbeskedet og eventuelle tilleggsvilkår er oppfylte (10 kap. 34 §). Byggverket kan som hovudregel ikkje takast i bruk før slutbesked er gitt (10 kap. 4 §). Dersom krava for slutbesked ikkje er oppfylte, men mangelen er ubetydeleg eller ein kontroll står att til eit seinare tidspunkt, kan nämnden gi eit interimistiskt slutbesked, eit vilkårsbunde slutbesked som gjeld til mangelen er retta eller kontrollen er gjennomført (10 kap. 36 §).
Startbesked og slutbesked svarar til saman til det norske igangsetjingsløyvet og ferdigattesten etter plan- og bygningslova, og interimistiskt slutbesked svarar til det norske mellombelse bruksløyvet. Den viktigaste skilnaden er at svensk rett gjer kontrollansvarig-rolla og det tekniske samrådet til ein fast del av prosessen for dei fleste tiltak, medan norsk rett legg meir av kontrollansvaret på tiltakshavaren og ansvarleg føretak sjølv. Den andre skilnaden er sanksjonen: å byggje før startbesked utløyser i Sverige ei lovfesta byggsanktionsavgift rekna etter ein fast formel, medan det norske overtredelsesgebyret blir fastsett meir skjønsmessig av kommunen i kvart enkelt tilfelle.
Frå Placepoint sin ordbok: Startbesked
Meir informasjon: Boverket: Startbesked, Boverket: Slutbesked, plan- och bygglagen 10 kap.
Engelsk: Start notice and completion notice.
Vanlege spørsmål
Kva er startbesked?
Startbesked er godkjenninga frå byggnadsnämnden for å byrje byggjearbeidet, etter at eit bygglov er gitt. Utan startbesked kan tiltaket ikkje lovleg setjast i gang.
Kva er skilnaden på startbesked og slutbesked?
Startbesked gir klarsignal til å byrje arbeidet. Slutbesked stadfestar etterpå at arbeidet er utført i samsvar med krava, og gir rett til å ta bygget i bruk.
Kva skjer dersom eg byrjar å byggje utan startbesked?
Byggnadsnämnden skal då ileggje ei byggsanktionsavgift, ein lovfesta gebyrformel som gjeld sjølv om brotet ikkje var forsettleg.
Kva er ein kontrollansvarig?
Ein sertifisert person som kontrollerer at eit byggje-, rivings- eller markarbeid blir gjennomført i samsvar med krava. Rolla er obligatorisk for dei fleste søknadspliktige tiltak og skal ha ei sjølvstendig stilling overfor utføraren.
Kva er interimistiskt slutbesked?
Eit vilkårsbunde slutbesked byggnadsnämnden kan gi når ein mindre mangel står att eller ein kontroll skal gjerast seinare. Bygget kan då takast i bruk før den endelege kontrollen er avslutta.
Svarar dette til igangsetjingsløyve og ferdigattest i Noreg?
Ja, i grove trekk. Skilnaden er at svensk rett har ei obligatorisk kontrollansvarig-rolle og eit fast teknisk samråd som norsk rett ikkje krev i same form, og ei lovfesta byggsanktionsavgift for å byggje utan startbesked.