T-1442

T-1442 er retningslinja til Klima- og miljødepartementet for handtering av støy i arealplanlegging. Ho definerer kor mykje trafikkstøy, jernbane-, fly-, industri- og skytebanestøy som blir rekna som akseptabelt på ei tomt før ho kan byggjast ut med bustader, skular, sjukeheimar eller andre støyfølsame formål. T-1442 er ikkje ei lov, men ei retningslinje gitt med heimel i plan- og bygningslova, og kommunane legg henne til grunn ved regulering og byggjesak.

Heimelen er retningslinja T-1442/2021, siste revisjon frå 2021. Retningslinja deler arealet rundt ei støykjelde i tre soner basert på berekna døgnverdiar av støy. Raud sone er ikkje eigna for støyfølsame formål; her bør ikkje nye bustader, barnehagar, skular eller helsebygg etablerast. Gul sone er ei avveiingssone der utbygging kan tillatast, men berre under skjerpa vilkår om støytiltak, fasadeløysingar, stille side og uteopphaldsareal med støydemping. Kvit sone er utan særlege restriksjonar.

Sonegrensene varierer per kjeldetype og blir uttrykte i Lden (vekta døgngjennomsnitt) for utandørs lyd ved fasade. For vegtrafikk er raud sone Lden ≥ 65 dB og gul sone Lden 55-65 dB. For jernbane og T-bane gjeld dei same hovudgrensene, men med tillegg for maksimalnivå om natta. For luftfart blir Lden 52 dB / 62 dB brukt, med vibrasjonsomsyn lagt til. For industri blir ofte Lden 55 dB / 60 dB brukt. Skytebanar og motorsportbanar har eigne grenser. Tabell 3 i retningslinja gir den autoritative oversikta.

Konsekvensen av sonene er at ein utbyggjar som vil byggje bustader i gul sone må dokumentere fleire ting i reguleringsplanen: innandørs støynivå under 30 dB Lden, ei tilfredsstillande stille side på fasaden, og minst 50 % av uteopphaldsarealet med utandørs støynivå under grensa for gul sone. Manglande oppfylling er ein typisk grunn til motsegn frå Statsforvaltaren eller Statens vegvesen og kan stoppe planen. Uteopphaldsareal i raud sone blir normalt ikkje godteke utan skjermingstiltak.

T-1442 blir brukt både i reguleringsplan, konsekvensutgreiing og byggjesøknad. Støyrapportar med berekna Lden over heile tomta blir leverte som vedlegg, baserte på trafikkteljing, jernbaneprognose eller måling av industriaktivitet. Berekninga blir gjord etter Nordisk berekningsmetode for vegtrafikkstøy (NMT) eller tilsvarande metodar for andre kjeldetypar. På kart blir støysonene viste som omsynssoner i kommuneplan eller reguleringsplan, ofte med fargekode raud og gul.

T-1442 dekkjer arealplanlegging og bygging. For drift av einskildverksemder (industri, restaurantar, ventilasjon mot nabo) gjeld forureiningsforskrifta kapittel 5. Det er ulike rettslege spor: T-1442 styrer kva ein kan tillate i regulering, mens kapittel 5 styrer kva ei eksisterande verksemd kan sleppe ut. Ein bustad regulert i gul sone har ikkje automatisk krav på tiltak frå støykjelda i ettertid; tiltak må forhandlast ved utbygging eller løysast gjennom forureiningsstyresmaktene.

Praktisk: før kjøp av ei utviklingstomt nær veg, jernbane, fly eller industri må støyforholda kartleggjast. Ei tomt i raud sone for vegtrafikk er ofte ueigna for bustadutvikling utan store og dyre fasadetiltak, og ho kan vere enklare å regulere til kontor eller næring der støykrava er lausare.

I Placepoint finn du støysoner og T-1442-data som eit kartlag, og kan vurdere reguleringsrisikoen samla med andre omsynssoner for ein eigedom direkte frå eigedomspanelet.

Slik blir datasettet vist i kartet

Datasettet er ein del av kartlaget Forureining som Støykartlegging etter T-1442:

Frå Placepoints ordbok: T-1442

Meir informasjon: Regjeringen: Retningslinje T-1442/2021, Miljødirektoratet: Støy i arealplanlegging, Statens vegvesen: Støy

Engelsk: T-1442 (Norwegian noise guideline for land-use planning).

Vanlege spørsmål

Kva er T-1442?

T-1442 er retningslinja til Klima- og miljødepartementet for handtering av støy i arealplanlegging. Ho definerer raud, gul og kvit støysone og blir lagd til grunn av kommunane ved regulering og byggjesak.

Kva er forskjellen på raud og gul støysone?

Raud sone er ikkje eigna for nye bustader, skular eller helsebygg. Gul sone er ei avveiingssone der utbygging kan tillatast, men berre under skjerpa vilkår om innandørs støynivå, stille side og skjerma uteopphaldsareal.

Kva grenser gjeld for vegtrafikkstøy?

For vegtrafikk er raud sone Lden ≥ 65 dB og gul sone Lden 55-65 dB ved fasade. For andre kjeldetypar (jernbane, fly, industri) gjeld eigne grenser i tabell 3 i retningslinja.

Kan eg byggje bustad i gul støysone?

Ja, dersom utbyggjaren dokumenterer innandørs støy under 30 dB Lden, ei stille side på fasaden, og at minst 50 % av uteopphaldsarealet har støynivå under grensa for gul sone.

Er T-1442 lov eller retningslinje?

T-1442 er ei retningslinje, ikkje ei lov. Ho er likevel praktisk bindande fordi kommunar og sektorstyresmakter legg henne til grunn, og avvik kan utløyse motsegn mot reguleringsplanen.