TEK17

TEK17 er kortnamnet på byggteknisk forskrift, den sentrale forskrifta til plan- og bygningslova. Forskrifta fastset minimumskrav til byggverk i Noreg: kva eit bygg som eit minimum må tåle, oppfylle og dokumentere for å kunne førast opp lovleg. Direktoratet for byggkvalitet (DiBK) forvaltar regelverket og publiserer rettleiing til kvart kapittel.

Forskrifta tok til å gjelde 1. juli 2017 som etterfølgjar til TEK10 (2010), TEK97 og REN-forskrifta frå 1987. Eksisterande bygg følgjer som hovudregel den TEK-versjonen som gjaldt då bygget vart ført opp. Bruksendring eller hovudombygging kan utløyse oppgradering til gjeldande krav, medan fasaderehabilitering og vedlikehald normalt ikkje gjer det. Det betyr at ein bygard frå 1950 ikkje treng å oppgraderast til TEK17-standard for å bestå, men at ei omgjering frå kontor til bustad som regel utløyser krav som ligg nær dagens nivå. Forskrifta blir oppdatert jamleg, sist ved endring 15. august 2025.

Strukturelt er forskrifta delt i 18 kapittel. Dei viktigaste for utbyggjarar og prosjekterande:

• Kap. 2 Dokumentasjon - kva som må følgje ein byggjesøknad og ein ferdigattest.
• Kap. 5 Grad av utnytting - mellom anna BRA og BYA etter § 5-4.
• Kap. 6 Berekningsog målereglane - for gesimshøgd, mønehøgd og målbart areal.
• Kap. 7 Tryggleik mot naturpåkjenningar - flaum, skred, sterk vind.
• Kap. 8 Uteopphaldsareal - § 8-3 om kvalitetskrav til uteopphaldsareal; sjå òg § 5-6 (minste uteopphaldsareal, MUA) som indirekte avgrensar %BYA på bustadtomter.
• Kap. 9 Ytre miljø - utslepp, avfallshandtering og miljøskadelege stoff.
• Kap. 10 Konstruksjonstryggleik - laster, stabilitet og bereevne for berande konstruksjonar.
• Kap. 11 Tryggleik ved brann - risikoklassar, brannklassar, rømming.
• Kap. 12 Planløysing og universell utforming.
• Kap. 13 Inneklima og helse - radon, ventilasjon, dagslys.
• Kap. 14 Energi - energieffektivitet, energiramme, energiattest.
• Kap. 15-16 Installasjonar og anlegg, og tryggleikskontroll av heis.
• Kap. 17 Klima og livsløp - klimagassrekneskap frå materiale etter § 17-1, pliktig frå 1. juli 2021.

Reglane er gjennomgåande formulerte som funksjonskrav, supplerte med ytingskrav og preaksepterte løysingar i DiBK si rettleiing til TEK17 og tilvisingar til Norsk Standard, særleg NS 3700 og NS 3701 om passivhus, NS 3940 om areal- og volumberekningar, NS 8175 om lyd og NS-EN 1991-serien om laster på konstruksjonar. Ein tiltakshavar kan dokumentere etterleving anten via preaksepterte ytingar eller via analytisk dokumentasjon (verifikasjon i reknemodell).

Saman med byggjesaksforskrifta (SAK10) utgjer TEK17 det operative byggjeregelverket ein ansvarleg prosjekterande må kunne dokumentere etterleving av i eit rammeløyve og igangsetjingsløyve. For utbyggjarar er TEK17 både ramma prosjektet må haldast innanfor, og ein kostnadsdrivar: skjerpa energi- og tilgjengekrav slår direkte inn i kalkylane per kvadratmeter, og endringar mellom TEK10 og TEK17 (særleg kap. 12 om universell utforming og kap. 14 om energi) har gjort kontorbygg monaleg dyrare å oppgradere.

I praksis må prosjekteringsteamet sjekke TEK17-krava tidleg i mogelegheitsstudien, særleg krav til uteopphaldsareal, parkeringsdekning, universell utforming, brannseksjonering, dagslys og energiramme - feil her kan utløyse omarbeiding seint i prosessen.

Frå Placepoints ordbok: TEK17

Meir informasjon: DiBK: Byggteknisk forskrift (TEK17), Lovdata: Forskrift om tekniske krav til byggverk, Lovdata: Byggjesaksforskrifta (SAK10), Standard Norge: NS 3940

Engelsk: TEK17 (the Norwegian building technical regulations).

Vanlege spørsmål

Kva er TEK17?

TEK17 er Forskrift om tekniske krav til byggverk og fastset minimumskrav til byggverk i Noreg. Ho regulerer krav til energi, branntryggleik, inneklima, tilgjenge og konstruksjon.

Når gjeld TEK17?

TEK17 gjeld for søknadspliktige tiltak etter plan- og bygningslova. Det gjeld nye bygg, tilbygg og vesentlege endringar. Mindre tiltak og rehabilitering er delvis unntekne.

Kva er krava til universell utforming i TEK17?

TEK17 stiller krav om at bygg skal prosjekterast og utførast slik at alle kan bruke dei på ein likestilt måte (universell utforming). For publikumsbygg og arbeidsbygg er krava strengare enn for bustader.

Er TEK17 den einaste versjonen?

Nei, TEK er revidert fleire gonger. TEK10 gjaldt frå 2010 og vart erstatta av TEK17 i 2017. Eksisterande bygg følgjer den TEK-versjonen dei vart førte opp etter, med unntak ved vesentlege endringar.

Kven bruker TEK17?

TEK17 blir brukt av arkitektar, rådgjevande ingeniørar og entreprenørar i prosjekteringa. Kommunen kontrollerer at søknader oppfyller TEK17 ved behandling av byggjesøknad.