Volumstudie
Ein volumstudie er ei arkitektfagleg utgreiing av kor mykje bygningsmasse ei tomt kan bere innanfor gjeldande regulative og fysiske rammer. Studien omset reguleringsføresegnene, altså tillaten utnyttingsgrad, maksimal byggjehøgd, byggjegrenser, byggjehøgdereglar, parkeringsnorm, krav til uteopphaldsareal, solhøgd og siktforhold, til konkrete 3D-volum som blir plasserte på tomta. Resultatet er eitt eller fleire utbyggingsalternativ, kvart vist som enkel kubistisk arkitektur ("masseskisser") som lèt utviklar, kommune og naboar raskt vurdere skalaen og korleis prosjektet sit i omgjevnadene.
Ein typisk volumstudie inneheld ei kort regulativ oppsummering, to til fem ulike volumalternativ (varierte etasjetal, fotavtrykk og orientering), 3D-modellar i ArcGIS Urban eller eit tilsvarande verktøy, BTA- og BRA-utrekningar per alternativ, ei kort vurdering av siktlinjer og skuggekast for nabobygg, og ei vurdering av kva for alternativ som er teknisk og regulativt mogelege utan å utløyse behov for dispensasjon. Studien blir ofte gjord tidleg i mogelegheitsstudien eller som førebuing til eit planinitiativ eller ein kommunal førehandsdialog.
Volumstudien skil seg frå eit fullt utvikla prosjektforslag på fleire måtar. Han er volumetrisk, ikkje arkitektonisk: det er ikkje fasadar, materialar eller funksjonsfordeling som er i fokus. Han er hypotesetestande, ikkje vedtaksførebuande: intensjonen er å teste kva tomta toler, ikkje å føreslå éi bestemt løysing. Og han er kortfatta, typisk 8-25 sider med reine visualiseringar, mens ein KU-rapport kan gå over 200 sider. Kostnaden ligg normalt mellom 75 000 og 250 000 kr i konsulenthonorar.
For kommunen er ein god volumstudie eit nyttig drøftingsverktøy i oppstartsmøte. Han lèt saksbehandlaren stille konkrete spørsmål om skalaen ("vil dette skugge for naboens uteareal?") og dermed unngå at planarbeidet startar med urealistiske premissar. For utviklaren reduserer studien risikoen for seine regulative justeringar som krev full omprosjektering. Ein volumstudie som viser at eit alternativ utløyser behov for dispensasjon, er mykje billigare å finne ut tidleg enn etter at detaljprosjekteringa er i gang.
I Placepoint kan du samanhalde reguleringsplanar, bygningstypar, eksisterande bygg, 3D-modellar av nabolaget og høgder frå matrikkelen som inngangsdata til ein volumstudie. Det gir eit felles 3D-grunnlag for diskusjonen med kommune, naboar og investorar.
Slik blir datasettet vist i kartet
Datasettet inngår i kartlaget Eigedom som Matrikkelen - eigedomskart:
Frå Placepoints ordbok: Volumstudie
Meir informasjon: Plan- og bygningsetaten Oslo: Veiledere, Norske arkitekters landsforbund (NAL), DiBK: Byggetekniske krav (TEK17)
Engelsk: Massing study / volumetric feasibility study.
Vanlege spørsmål
Kva er skilnaden på volumstudie og mogelegheitsstudie?
Mogelegheitsstudien er breiare og inkluderer økonomi, marknad, finansiering, risiko og ei go/no-go-tilråding. Volumstudien fokuserer på det fysiske: kor mykje bygningsmasse tomta toler innanfor reguleringa. Volumstudien er ofte eitt av fleire underkartlag i ein mogelegheitsstudie.
Kor lang tid tek ein volumstudie?
Typisk 2-6 veker frå oppdragsbestilling til ferdig leveranse, avhengig av kor kompleks tomta er og kor mange alternativ som skal modellerast. Komplekse sentrumstomter med strenge høgdeavgrensingar og siktkrav krev fleire iterasjonar enn enkle utbyggingstomter på flatt terreng.
Kva for verktøy brukar arkitektane?
ArcGIS Urban, Rhino + Grasshopper, Spacemaker og liknande 3D-verktøy som lèt arkitekten generere og samanlikne mange volumalternativ raskt. Dei importerer ofte matrikkeldata, eksisterande bygg, høgdedata frå Kartverket og solbaneanalysar for å gjere raske kvalitative og kvantitative samanlikningar.
Kan volumstudien brukast som planforslag?
Nei. Han er hypotesetestande og volumetrisk, og inneheld ikkje detaljerte reguleringsføresegner, plankart eller konsekvensutgreiing. Han dannar eit grunnlag for det vidare planarbeidet, men sjølve planforslaget er eit monaleg meir omfattande dokument.