Rapport: Energi og energimerke
Energirapporten blir ein del av Placepoint Fusion. Sjølve rapporten er ikkje ferdig, men grunnlaget er tilgjengeleg i dag: energiattestane frå Enova, byggjeår, teknisk forskrift, areal og bygningstype for kvart bygg i landet. Denne sida går gjennom kva rapporten svarar på, og kvar du finn svaret no.
Rapporten kjem, grunnlaget er her
Rapporten gir eitt energimerke per bustad for alle bustadene du vel, anten éi adresse eller ei heil pantebok. Der Enova har ein gyldig energiattest, viser rapporten den, med karakter, oppvarmingskarakter og utferdingsdato. Der attesten manglar, reknar rapporten ut eit estimat frå det registera veit om bygget: byggjeår, kva teknisk forskrift det blei prosjektert etter, areal, bygningstype, oppvarming og klimaet der det står. Estimatet er merkt som estimat, med eit uvisseintervall, og det står aldri i same kolonne som ein attest.
Fram til rapporten er klar, gjer du avlesinga sjølv. ESG-fana i Bygningspanelet har attesten og forskrifta bygg for bygg, kartlaga Enova energimerking og Bygningsalder viser det same over eit heilt område, og Placepoint AI set dokumentet saman på eitt prompt. Estimatet for bygg utan attest kjem med rapporten; det finst ikkje som eiga fane i dag.
Sjå også: Vurdere risiko på placepoint.no.
Attest eller estimat
Skiljet ein långivar må trekkje før noko anna: er energimerket observert eller berekna? Ein energiattest er utferda etter energimerkeforskrifta, gyldig i ti år, og for dei fleste bustader lagd inn av eigaren sjølv i sjølvbeteninga til Enova. Han er eit faktum med dato og attestnummer, og han kan etterprøvast i Enova-registeret.
Attesten er obligatorisk ved sal og utleige, og berre då. Ein bustad som ikkje har bytt eigar sidan 2010, har normalt ingen attest, og ein attest frå 2012 er gått ut. Resultatet er at dei fleste småhusa i landet står utan gyldig energimerke, medan blokkleilegheiter, som blir omsette oftare, er langt betre dekte. Ei pantebok med einebustader og ei pantebok med leilegheiter kan difor ha same energiprofil og sjå heilt ulike ut i ei fordeling av registrerte karakterar.
Estimatet fyller det holet. Det byggjer på dei same opplysningane som Enovas eigen forenkla attest for bustad reknar på: byggjeår og teknisk forskrift seier kva isolasjonsnivå og kva tettleikskrav som var minstekrav, bruksareal og bygningstype seier kor stor bygningskroppen er per kvadratmeter oppvarma areal, oppvarmingskjelda seier kva energien blir levert som, og klimasona seier kor mange gradtimar bygget skal varmast gjennom. Estimatet er trena på norske energiattestar og blir kontrollert mot nye attestar etter kvart som dei kjem inn. Rapporten oppgir treffsikkerheita for den porteføljen han er køyrd på, ikkje eit generelt tal.
Eit estimat er ikkje ein attest, og skal ikkje rapporterast som ein. I ei kredittsak eller ein taksonomirapport står dei to i kvar si kolonne, og eit estimat med breitt uvisseintervall er eit argument for å tinge attest, ikkje ei erstatning for han.
Kven dette er for
Bankar som skal prise grøne bustadlån og dokumentere energiprofilen på panteboka, forsikringsselskap som vurderer bygningsmasse mot komande energikrav, forvaltarar og bustadbyggjelag som skal prioritere kvar oppgraderingane gir mest per krone, og meklarar som vil vite energimerket før oppdraget er signert. Felles for dei er at spørsmålet gjeld mange bustader på éin gong, og at dei fleste bustadene ikkje har attest.
Datagrunnlaget er det same uansett kvar i landet eigedomen ligg: 3,5 millionar matrikkelenheter og rundt 280 hovudkartlag i 18 kategoriar. Sjå Placepoint i tal for heile oversikta.
Sjekklista
| Tema | Kva du ser etter | Kvar i Placepoint |
|---|---|---|
| Energimerket | Energikarakter, oppvarmingskarakter, utferdingsdato, om attesten framleis er gyldig | ESG-fana i Bygningspanelet, Enova energimerking, Energiattestar i Placepoint API |
| Bygg utan attest | Kor mange av bygga som manglar gyldig attest, og kva for nokre | Enova-underfana i Bygningspanelet, filteret i Enova energimerking |
| Byggjeår og forskrift | Første registreringsår, kva TEK bygget høyrer under | TEK-underfana i Bygningspanelet, Bygningsalder |
| Areal og bygningstype | Bruksareal, tal på etasjar, einebustad, tomannsbustad, rekkjehus eller blokk | Oversikt-fana i Bygningspanelet, Bustadbygg |
| Oppvarming | Kva kjelde varmen kjem frå, og kor stor del som ikkje er olje, gass eller straum | Oppvarmingskarakteren i attesten, ESG-fana i Bygningspanelet |
| Tiltak | Kva grep energieksperten tilrådde, og kva dei gir | Tiltakslista i attesten hos Enova |
| Porteføljenivå | Fordeling av karakterar, del utan attest, bygga som trekkjer ned | Selskapspanelet, Filter, Datasett, Prosjekt |
Kartlaga slår du på frå Kartlag i venstremenyen. Sjå Korleis bruke kartlag om du ikkje har gjort det før.
Energimerket
Spørsmålet er det same som i Rapport: ESG og berekraft: har bygget ein gyldig attest, kva karakter har han, og når går han ut? Energirapporten stiller det for bustader, og han stiller det for bustadene som ikkje har noko svar i registeret.
ESG-fana i Bygningspanelet er staden å begynne. Øvst står kor mange attestar vi har funne for bygget, med Slå på kartlag for å leggje energimerka inn i kartet. Energimerke-kortet viser karakteren på skalaen frå A til G saman med oppvarmingskarakteren, og ved sida av står utferdingsdato, bygningskategori, materiale og byggjeår. Enova-underfana listar attestane med karakter, kven attesten høyrer til, utferdingsdato og kategori. Ein attest eldre enn ti år er ikkje lenger gyldig, og blir merkt slik.
Skal du lese eit heilt område, er Enova energimerking kartlaget som gjer det. Kvart bygg med attest får eit symbol farga etter karakteren, og filteret avgrensar på Energikarakter og Oppvarmingskarakter. Det som ikkje får symbol, er like viktig å sjå: i eit villaområde er det ofte fleirtalet av husa. Laget blir oppdatert kvar veke, og datasettet er skildra under Enova energimerking.
Treng du attestane i eige system, gir Energiattestar i Placepoint API alle attestane for bygga på ein eigedom i eitt kall, med karakter, oppvarmingsfarge, utferdingsdato og gyldigheitsdato.
Energimerket blir lagra mot bygget, ikkje mot den enkelte bruksenheita. Ei blokk med 40 leilegheiter og tolv attestar står med éin karakter i panelet, normalt den sist registrerte. Rapporten fordeler attestane på enheter der Enova har registrert bruksenhetsnummeret, og seier frå der han ikkje kan.
Byggjeår, forskrift og bygningskropp
Paret byggjeår og teknisk forskrift er den billegaste indikatoren på energistandard som finst, og han finst for kvart bygg i Matrikkelen. Forskrifta fortel kva isolasjonsnivå, kva tettleikskrav og kva ventilasjon som var minstekrav då bygget blei prosjektert. Ein einebustad frå 1972 og ein frå 2015 ligg fleire karakterar frå kvarandre før nokon har målt noko, og det er den skilnaden estimatet i rapporten byggjer på først.
TEK-underfana i Bygningspanelet viser kva forskrift bygget høyrer under, med nivå, type og datoen for rammeløyvet registreringa byggjer på. Oversikt-fana har bruksareal, tal på etasjar, tal på bruksenheter og bygningstype.
Bygningsalder fargar kvar bygningsflate etter første registreringsår, og Bustadbygg skil einebustad, tomannsbustad, rekkjehus og blokk. Slå på begge, og oppgraderingskandidatane i eit bustadfelt kjem fram utan ein einaste attest: dei eldste småhusa med størst ytterflate per kvadratmeter oppvarma areal. Bygningsgeometrien kjem frå FKB, byggjeåret og bygningstypen frå Matrikkelen via Kartverket, og laget blir oppdatert dagleg.
Byggjeåret i registeret er første registreringsår, ikkje året for siste rehabilitering. Ein einebustad frå 1965 med nye vindauge, etterisolert loft og varmepumpe står framleis som 1965, og estimatet vil undervurdere han. Det er den vanlegaste grunnen til at eit estimat og ein ny attest skil seg frå kvarandre, og rapporten viser begge når attesten kjem.
Oppvarming og energikjelde
Karakteren seier kor mykje energi bygget treng. Oppvarmingskarakteren seier kva energien blir levert som, på ein fargeskala frå raud til grøn, der grøn tyder at ein stor del av varmen kjem frå noko anna enn olje, gass og straum: fjernvarme, varmepumpe eller biokjel. For ein långivar som skal dokumentere klimaspor, og for ein eigar som skal fase ut fossil oppvarming, er det den andre karakteren som er handlelista. Eit hus kan ha karakter C og raud oppvarmingskarakter samtidig.
I dag finn du oppvarmingskarakteren i attesten, i ESG-fana i Bygningspanelet og som filter i Enova energimerking. For bygg utan attest brukar rapporten oppvarmingskjelda slik ho er registrert i Matrikkelen, og set oppvarmingskarakteren som estimat på same måte som energikarakteren.
Oppvarmingskjelda i Matrikkelen blir registrert ved byggjesak og oppdatert sjeldan. Eit hus registrert med oljefyr i 1978 kan ha hatt varmepumpe sidan 2015 utan at nokon har meldt det. Der oppvarminga avgjer saka, er attesten eller ei synfaring det som held.
Tiltak og lønnsemd
Kvar attest frå ein energirådgivar, og dei fleste sjølvregistrerte, kjem med ei tiltaksliste: etterisolering av loft, utskifting av vindauge, balansert ventilasjon, byte av varmekjelde. Lista er tilrådingar utan plikt, men ho er den beste enkeltkjelda til kva som faktisk kan gjerast med eit gitt bygg, fordi ho er skriven mot akkurat det bygget.
Rapporten rangerer tiltaka per bustad etter berekna innsparing i kWh per år, med anslått kostnad og støttesatsen frå Enova trekt frå, slik at tilbakebetalingstida kan samanliknast på tvers av porteføljen. Det er talet ein bank treng for å knyte eit grønt lån til eit konkret tiltak, og talet eit bustadbyggjelag treng for å velje kva blokker som blir tekne først. I dag står tiltakslista i den enkelte attesten hos Enova, utan kostnad og utan støttesats.
Innsparinga blir rekna mot normalisert forbruk under standardvilkår, ikkje mot straumrekninga til hushaldet. Korleis huset blir brukt slår ofte sterkare ut på rekninga enn sjølve karakteren, så oppgi innsparinga i kWh og karaktersteg, og lat kronebeløpet stå med den straumprisen det er rekna med.
Porteføljenivå
Den enkelte bustaden er sjeldan spørsmålet. Spørsmålet er korleis panteboka fordeler seg, kor stor del som manglar attest, og kva bygg som trekkjer ned. Framgangsmåten er den same avlesinga som over, køyrd på alle bustadene på éin gong.
Er porteføljen selskapet sin eigen, startar du i Selskapspanelet: Eigedomar-fana listar det selskapet eig direkte og gjennom dotterselskap. Er porteføljen ei liste med adresser eller matrikkelnummer, som ei pantebok gjerne er, lastar du henne opp som Datasett og får henne som eige lag med dine eigne kolonnar ved sida av registerdataa. Filter gir utvalet på tvers av kartet, Taggar merkjer bygga du har vurdert, og eit prosjekt held porteføljen samla mellom øktene.
Sjølve avlesinga gjer du med kartlaga: Enova energimerking filtrert på D til G viser oppgraderingskandidatane blant bygga med attest, Bygningsalder viser kva årgangar som dominerer blant dei utan. Rapport: Portefølje er same portefølje med andre nøkkeltal, og Overvaking seier frå når ein ny attest blir registrert på ein bustad du følgjer.
Oppgi alltid kor mange bustader fordelinga byggjer på, og kor mange som er estimerte. Ei pantebok der 70 % av bustadene manglar attest, gir ei fordeling av registrerte karakterar som seier meir om kven som har selt dei siste ti åra enn om bygningsmassen.
Sjølve rapporten
Rapporten er bygd som ei fordeling med ei liste under, ikkje som ei skildring bustad for bustad. Samandraget står først, med fordelinga av energikarakterar, delen attestar mot estimat, og dei bustadene som trekkjer porteføljen ned. Deretter kjem bustadene kvar for seg, med kjelde og dato per opplysning.
| Del | Innhald |
|---|---|
| Samandrag | Fordeling av energikarakterar, del med gyldig attest, del estimert, bustadene under vald terskel |
| Energimerke per bustad | Karakter og oppvarmingskarakter, attest eller estimat, utferdingsdato eller uvisseintervall |
| Berekna energibruk | Levert energi i kWh per m² og kWh per år, normalisert etter standardvilkår |
| Bygningsmasse | Byggjeår, teknisk forskrift, bruksareal og bygningstype, som fordeling framfor liste |
| Tiltak | Tilrådde tiltak per bustad rangerte etter innsparing, med kostnad, Enova-støtte og tilbakebetalingstid |
| Eigar og risiko | Heimelshavar, siste omsetning og naturfare frå Rapport: Risiko på same eigedom |
| Vedlegg | Kjelde og dato per opplysning, treffsikkerheita for estimata i denne porteføljen, lenkje til attesten der han finst |
| Ikkje undersøkt | Målt forbruk, faktisk straumrekning, tilstand, utførte tiltak som ikkje er melde til Matrikkelen |
Den siste rada høyrer alltid med. Ho er scope-avgrensinga, og ho seier kvar arbeidet med eigne data begynner. Vedlegget er poenget med å generere rapporten frå registera: kvar karakter peikar tilbake på attesten eller på dei opplysningane estimatet blei rekna frå, med datoen dei blei henta.
Same innhald kjem i Placepoint API og i Placepoint MCP, slik at ein bank kan køyre panteboka gjennom modellen frå sitt eige system i staden for å eksportere henne.
Lag rapporten i dag med Placepoint AI
Placepoint AI har tilgang til attestane, byggjeåra, forskrifta og bygningstypane over, og skriv dokumentet på eitt prompt. Estimatet for bygg utan attest kan han ikkje rekne før rapporten er klar, men han kan rangere bygga utan attest etter byggjeår, forskrift og bygningstype, som er det meste av jobben. Ein kredittrapport for bank bygd på same kjelder står under Eksempel og tips. Prompten treng ikkje vere lengre enn dette:
Lag en energirapport for [matrikkelnummer, adresse eller organisasjonsnummer].
Ta med energiattest med energikarakter, oppvarmingskarakter, utstedelsesdato
og gyldighet for hvert bygg, og list byggene uten gyldig attest for seg med
byggeår, teknisk forskrift, bruksareal og bygningstype. Sorter byggene uten
attest etter forventet oppgraderingsbehov. Oppgi kilde og dato på hvert tall,
og skill tydelig mellom det som står i attesten og det som er utledet.
Skal svaret inn i eigen mal, be om tabell i staden for PDF, éi rad per bygg: bygningsnummer, energikarakter, oppvarmingskarakter, attestdato, gyldig til, byggjeår, teknisk forskrift, bruksareal, bygningstype. Gjeld det ei pantebok, last henne opp som Datasett først og be om fordelinga før lista.
Står du i kartet, gjer Agenten det korte oppslaget utan å byte verktøy: «Kva bygg på denne eigedomen manglar gyldig energiattest, og kva er byggjeåret på dei?» gir lista som tekst med lenkjer. Kartet flyttar seg dit saka er.
Relaterte flater
- Bygningspanel - ESG-fana med energimerket, Enova og TEK, eitt bygg om gongen.
- Eiendomspanel - energiklasse og sertifiseringsstatus for heile eigedomen.
- Kartlag - energimerking, bygningsalder og bustadbygg over eit heilt område.
- Datasett - panteboka som eige lag, med dine kolonnar ved sida av registerdataa.
- Energiattestar i Placepoint API - alle attestane for ein eigedom i eitt kall.
- Styre og overvake portefølje - same avlesing på alt eit selskap eig.
- Rapport: ESG og berekraft - energimerket saman med sertifiseringar, taksonomi og klimarisiko for næringsbygg.
- Rapport: Portefølje - same portefølje, andre nøkkeltal.
- Rapport: Risiko - naturfaren på dei same eigedomane, med kart per funn.
Datakjelder
- Enova SF (energiattestar, oppvarmingskarakter, tiltak og støttesatsar).
- Kartverket (Matrikkelen: byggjeår, bygningstype, bruksareal, bruksenheter og oppvarmingskjelde; FKB: bygningsomriss).
- Norges vassdrags- og energidirektorat (NVE) (naturfare i Eigar og risiko-delen).
- Meteorologisk institutt (klimadata per kommune for estimatet; inga eiga leverandørside).