Rapport: ESG og berekraft

ESG-rapporten blir ein del av Placepoint Fusion. Sjølve rapporten er ikkje ferdig, men alt han byggjer på er tilgjengeleg i dag: energimerke, sertifiseringar, teknisk forskrift, byggjeår, naturfare og kollektivdekning. Denne sida går gjennom det registrerte berekraftsbiletet tema for tema.

Rapporten kjem, grunnlaget er her

Rapporten samlar det registerbaserte berekraftsbiletet for éin eigedom eller ein heil portefølje i eitt dokument, frå eigedomen du har open i Eigedomspanelet eller frå selskapet i Selskapspanelet. Fram til han er klar gjer du runden under sjølv, fane for fane og kartlag for kartlag, eller lèt Placepoint AI setje dokumentet saman. Det er same data i alle tre tilfella; skilnaden er kven som skriv det.

Temaa under er dei same som går att i rapportering til eigarar, långjevarar og revisor. Energimerking, miljøsertifisering, teknisk forskrift, byggjeår, naturfare og kollektivdekning er alle registeropplysningar, og dei står i konsollen frå første klikk på eigedomen. Faktisk energiforbruk, utslepp og eit ferdig klimagassrekneskap gjer det ikkje, og det seier sida òg, tema for tema.

Sjå òg: Vurdere risiko på placepoint.no.

Registrert om bygget, eller målt i det

Dette er skiljet ein fagperson trekkjer før noko anna, og det avgjer kva rapporten kan brukast til. Det som er registrert om eit bygg, står i eit offentleg register: energiattesten med karakter og utferdingsdato, sertifiseringa med ordning og nivå, kva teknisk forskrift bygget vart prosjektert etter, byggjeåret, og kva faresoner tomta ligg i. Alt dette er etterprøvbart, har ei kjend kjelde og ein dato, og kan hentast for tusenvis av bygg på éin gong.

Det som blir målt i bygget, står ingen stader før nokon les av ein målar: faktisk energiforbruk i kWh per m² per år, effektuttak, utslepp fordelte på Scope 1, 2 og 3, avfallsmengder og vassforbruk. Ein rapport bygd på register svarar på det første med visse og på det andre ikkje i det heile. Det er verdt å seie høgt, fordi dei to lett blir blanda: eit energimerke er ein utrekna karakter for bygningskroppen og oppvarmingssystemet, ikkje ei måling av kva leigetakarane faktisk brukar. Eit bygg med karakter C og døgnkontinuerleg serverdrift brukar meir enn eit bygg med karakter E og kontortid.

Konsekvensen for den som rapporterer vidare: registerdelen er dokumentasjonen, måledelen er noko du hentar frå eigne målarar, frå fjernvarmeleverandøren eller frå leigetakarane. Rammeverk som GRI og metodar som CRREM krev begge delar, og CRREM-kurva kan ikkje reknast utan faktisk forbruk. Det registrerte grunnlaget fortel deg likevel kva bygg i porteføljen som er verdt å måle først.

info

Eit energimerke seier korleis bygget er bygd, ikkje korleis det blir brukt. Bruk karakteren til å rangere oppgraderingsbehov, ikkje til å oppgje forbruk i ei rapportering som krev målte tal.

Kven dette er for

Forvaltarar som skal rapportere porteføljen til eigarane, bankar som prisar grøne lån og skal dokumentere klimaspor i kredittsaka, investorar som screenar før kjøp, og rådgjevarar som leverer ESG-delen av ein due diligence. Seljar brukar same runde før eigedomen blir lagd ut, så ein svak energiklasse eller ei manglande sertifisering ikkje kjem som ei overrasking i bodrunden.

Datagrunnlaget er det same uansett kvar i landet eigedomen ligg: 3,5 millionar matrikkelenheter og rundt 320 hovudkartlag i 18 kategoriar. Sjå Placepoint i tal for heile oversikta.

Sjekklista

Tema	Kva du ser etter	Kvar i Placepoint
Energimerket	Energikarakter, oppvarmingskarakter, utferdingsdato, gyldigheit	ESG-fana i Bygningspanelet og Eigedomspanelet, Enova energimerking
Sertifiseringar	BREEAM, Svanemerket, LEED, ordning og nivå	ESG-fana, Miljøsertifiseringar
Teknisk forskrift	Kva TEK bygget høyrer under, og datoen registreringa byggjer på	TEK-underfana i Bygningspanelet
Byggjeår og alder	Når bygget kom, og kva det seier om oppgraderingsbehov	Bygningsalder, Oversikt-fana i Bygningspanelet
EU-taksonomi	Plasseringa til bygget mot kriteria for ferdigstilte bygningar	EU-taksonomi - bygg
Klimarelatert naturfare	Flaum, skred, kvikkleire, havnivå og stormflo	Risiko, Risiko-kategorien
Kollektivtilgang	Gangavstand til haldeplass, kva som blir nådd innanfor eit tidsbudsjett	Reisedistanse, Haldeplassar
Porteføljenivå	Same avlesing på alt eit selskap eig	Selskapspanelet, Filter, Prosjekt

Kartlaga slår du på frå Kartlag i venstremenyen. Sjå Korleis bruke kartlag om du ikkje har gjort det før.

Energimerket

Spørsmålet er enkelt å stille og overraskande arbeidskrevjande å svare på manuelt: har bygget ein gyldig energiattest, kva karakter har han, og når går han ut? Karakteren avgjer kva banken prisar, kva ein institusjonell leigetakar aksepterer, og kva bygg som hamnar først i oppgraderingsplanen.

ESG-fana i Bygningspanelet er staden å byrje. Øvst står kor mange energiattestar vi har funne, med Slå på kartlag for å leggje energimerka rett inn i kartet. Energimerke-kortet viser karakteren på skalaen frå A til G saman med oppvarmingskarakteren, og ved sida av står utferdingsdato, kategori, materiale og byggjeår. Enova-underfana listar attestane frå Enova SF med karakter, kven attesten høyrer til, utferdingsdato og bygningskategori; klikk ei rad for å utvide ho. Ein attest eldre enn ti år er ikkje lenger gyldig, og blir merkt slik.

Dei to karakterane svarar på kvar si sak. Energikarakteren går frå A til G, der A er best, og seier noko om energistandarden til bygningskroppen og oppvarmingssystemet. Oppvarmingskarakteren er ein fargeskala frå raud til grøn, der grøn er best, og ein god oppvarmingskarakter tyder at ein stor del av bygget kan varmast opp med noko anna enn olje, gass og elektrisitet. Eit bygg kan ha god energikarakter og raud oppvarmingskarakter samstundes, og for ein eigar som skal fase ut fossil oppvarming er det den andre som er handlelista.

Har eigedomen fleire bygg med kvar sin attest, seier panelet frå når nokon av dei er utgått. Det er den vanlegaste feilkjelda i ein porteføljerapport: eit bygg utan gyldig attest er ikkje det same som eit bygg med dårleg karakter, og dei to må ikkje slåast saman til éi fordeling.

Skal du lese eit heilt område i staden for eitt bygg, er Enova energimerking kartlaget som gjer det. Kvart bygg med attest får eit symbol farga etter karakteren, og filteret avgrensar på Energikarakter (A til G) og Oppvarmingskarakter. Slå på filteret for D til G, og du ser oppgraderingsbehovet i ein bydel på eitt blikk. Laget blir oppdatert kvar veke, og datasettet er skildra under Enova energimerking.

info

Energimerket blir lagra mot bygget, ikkje mot den enkelte bruksenheten. For bygg med blanda bruk gjev det grovare oppløysing enn dei individuelle attestane i Enova-registeret, og det er normalt den sist registrerte attesten som gjeld.

Sertifiseringar

Det andre spørsmålet i ein ESG-gjennomgang er om bygget er tredjepartssertifisert, og etter kva ordning. Sertifiseringa er ofte eit krav frå finansiør eller leigetakar før eit bygg i det heile blir vurdert, og ho er dokumentasjon i ei taksonomirapportering på ein annan måte enn energimerkinga er.

ESG-fana i Eigedomspanelet viser sertifiseringsstatus som ikon: aktive sertifiseringar i full farge, sertifiseringar eigedomen ikkje har registrert, nedtona.

Sertifisering	Kva det tyder
BREEAM	Building Research Establishment Environmental Assessment Method. BREEAM-NOR er den norske tilpassinga og den mest brukte ordninga for norske nybygg og større rehabiliteringar
Svanemerket	Det offisielle miljømerket i Norden, med krav til ressurseffektivitet, klimabelastning, materiale og inneklima
LEED	Leadership in Energy and Environmental Design, ei global ordning som er mest synleg i Noreg på internasjonale hovudkontor
TEK	Kva norsk teknisk byggjeforskrift bygget høyrer under

Miljøsertifiseringar er den same opplysninga over eit heilt område. Laget dekkjer dei tre ordningane, og teiknforklaringa skil BREEAM In-Use frå BREEAM NOR, BREEAM International og BREEAM Communities, slik at du ser kva slags sertifisering det faktisk er. Filteret avgrensar på Sertifisering og Nivå. Dataa kjem frå Building Research Establishment (BRE), Miljømerking Norge og U.S. Green Building Council (USGBC), og blir oppdaterte kvar månad. Felta står under Miljøsertifiseringar.

Ordningane er ikkje utbytbare i ei rapportering. BREEAM-NOR er tilpassa norsk klima og norsk forskrift, Svanemerket dekkjer vedlegg 1 i EU-taksonomien for oppføring av nye bygningar, og LEED er eit prosjekteringsverktøy som vurderer energimodellering framfor faktisk forbruk. Skriv rapporten «sertifisert» utan å seie kva ordning og kva nivå, er han ikkje til å bruke.

info

Eit nedtona ikon tyder at vi ikkje har registrert sertifiseringa for bygget, ikkje nødvendigvis at sertifiseringa ikkje finst. Stadfest mot registeret til sertifiseringsorganet før du byggjer noko på det.

Teknisk forskrift og byggjeår

Paret byggjeår og teknisk forskrift er den billegaste indikatoren på oppgraderingsbehov som finst, og han finst for kvart einaste bygg i landet. Forskrifta fortel kva regelverk bygget vart prosjektert etter, og dermed kva isolasjonsnivå, kva tettleikskrav og kva ventilasjonsløysingar som var minstekrav den gongen.

TEK-underfana i Bygningspanelet viser kva teknisk forskrift bygget høyrer under, med nivå, type og datoen for rammeløyvet registreringa byggjer på. Eit bygg oppført under TEK17 ligg på eit heilt anna energinivå enn eitt frå 1985, og skilnaden er det meste av forklaringa når to bygg i same gate har karakter B og F.

Bygningsalder fargar kvar bygningsflate etter første registreringsår, i intervalla 1700 til 1900, 1900 til 1950, 1950 til 1980, 1980 til 2000, 2000 til 2010, 2010 til 2020 og etter 2020. Dataa kjem frå Matrikkelen via Kartverket, bygningsgeometrien frå FKB, og laget blir oppdatert dagleg. Filteret avgrensar på Bygningstype. Felta står under Bygningsalder.

For ein portefølje er dette laget raskaste vegen til eit første utkast på kva bygg som ber vedlikehaldsetterslepet og kva bygg som står i fare for å bli stranda eigedom: eldre kontorbygg med tung bygningskropp og fossil oppvarming, der oppgraderingskostnaden kan overstige gevinsten. Kombiner alder med energikarakter, og rangeringa skriv seg nesten sjølv.

info

Byggjeåret i registeret er første registreringsår, ikkje året for siste gjennomgripande rehabilitering. Eit bygg frå 1965 som vart totalrehabilitert i 2019 står framleis som 1965, og Bygningsstatusar er der du ser kva som faktisk er gjort med det.

EU-taksonomi

EU-taksonomien er klassifiseringssystemet som avgjer om ein økonomisk aktivitet kan kallast berekraftig, og for eigedom er det dei tekniske screeningkriteria for oppføring, kjøp og eigarskap av bygningar som gjeld. Institusjonelle eigarar og långjevarar rapporterer den delen av porteføljen som er taksonomijustert, og kriteria skil mellom nybygg, ferdigstilte bygg og renovering.

EU-taksonomi - bygg er laget som blir brukt i taksonomirapport for ferdigstilte bygningar. Dataa kjem frå Geodata AS, og felta står under EU-taksonomi - bygg. Eit klikk i kartet gjev opplysningane bygg for bygg, og bygningsnummeret er nøkkelen vidare til Bygningspanelet.

Kva laget ikkje gjer, er å avgjere klassifiseringa for deg. Ei taksonomivurdering krev at alle tre ledda er dokumenterte: vesentleg bidrag til minst eitt av dei seks miljømåla, inga vesentleg skade på dei andre, og minstekrav til sosiale forhold. Det andre leddet dreg inn fysisk klimarisiko, og dermed naturfaretemaet lenger nede på denne sida. For erverv og eigarskap av eksisterande bygg er hovudkravet at bygget anten har energiattest klasse A eller høyrer til dei 15 % mest energieffektive bygga i sitt segment, og det er grunnen til at energimerkinga er inngangsdata her og ikkje berre eit nøkkeltal. Sjølve vurderinga gjer du, eller rådgjevaren din, ved sida av.

info

Verken kartlaget eller rapporten er ei taksonomivurdering. Dei gjev dokumentasjonen vurderinga byggjer på, og eit klimagassrekneskap etter NS 3720 må uansett setjast opp separat.

Klimarelatert naturfare

Fysisk klimarisiko er den delen av ESG-biletet som ligg i kartet framfor i bygget. For rapportering til långjevar, for taksonomikravet om inga vesentleg skade og for forsikring er spørsmålet det same: ligg eigedomen i ei flaumsone, eit skredområde, ei kvikkleire-sone, eller innanfor utrekna stormflo og havnivåstiging?

Kartlag	Svarar på
Flaumsoner	Kartlagde flaumsoner for 200- og 1 000-årsflaum
Aktsemdsflater for flaum, regulerte vatn og dammar	Utrekna utbreiing der flaumsonekart manglar
Flaumområde, flaumvernområde og flaumhendingar	Kva som faktisk har skjedd, og kva som er bygd mot det
Skred	Aktsemd for jord-, flaum- og steinskred
Kvikkleire, Kvikkleire – aktsemd	Kartlagde faresoner og område som krev geoteknisk vurdering
Høgvatn og stormflo	Havnivå og stormflo, klimajustert til 2050 og 2100

Karta kjem frå Norges vassdrags- og energidirektorat (NVE) og Kartverket. Heile runden gjennom laga, med døme på éin eigedom, står i Vurdere risiko, og Rapport: Risiko er den same gjennomgangen som eige dokument med kart per funn. Denne sida gjentek han ikkje; ESG-rapporten låner funna derifrå og set dei i klimasamanheng, saman med omsynssonene frå planverket.

info

Eit aktsemdskart er ikkje ei faresone. Det seier at forholda kan vere til stades, ikkje at dei er kartlagde og vurderte, og i ei rapportering til långjevar er det den skilnaden som avgjer om funnet skal prisast eller undersøkjast vidare.

Kollektivtilgang og plassering

Plasseringa er den delen av fotavtrykket til eit bygg som aldri endrar seg. Eit kontorbygg med t-banestasjon i gata gjev lågare reiseutslepp per tilsett enn eit identisk bygg ved ei avkøyring, uansett kor mykje som blir gjort med bygningskroppen, og både leigetakarkrav og kommunale parkeringsnormer er bygde på nettopp den avstanden.

Reisedistanse i høgre verktøyrail teiknar ein isokron: flata du rekk innanfor eit gjeve tidsbudsjett frå eit punkt du klikkar i kartet, langs vegnettet og rutetabellane framfor som ein sirkel. Vel Offentleg transport eller Gange, set tidsbudsjettet, og legg gjerne til fleire isokronar med kvar sin farge for å samanlikne reisemåtar i same kart. Det er den mest etterprøvbare måten å talfeste kollektivtilgang på, fordi avgangstidspunktet og reisemåten står i føresetnadene.

Kartlag	Svarar på
Haldeplassar	Kvar buss, t-bane, trikk, tog og ferje faktisk stoppar
Gangavstand til kollektivhaldeplassar	Gangavstand til næraste haldeplass i tidsintervall
Kollektivruter	Kva linjer som går forbi
Kollektivmengd	Kor mange avgangar tilbodet faktisk består av

Haldeplassane og rutene kjem frå Entur, medan gangavstandslaget er vår eigen analyse over alle kollektivhaldeplassar. Kombinasjonen haldeplass pluss avgangsmengd er poenget: ein haldeplass med fire avgangar i døgnet er ikkje kollektivdekning, og eit lag som berre viser punkta skjuler skilnaden.

info

Isokronen blir rekna for tidspunktet du set. Ein kveldsisokron og ein morgonisokron frå same punkt kan skilje med det halve, så oppgje avgangstidspunktet saman med talet i rapporten.

Porteføljenivå

Den enkelte eigedomen er sjeldan spørsmålet. Spørsmålet er korleis porteføljen fordeler seg, og kva bygg som trekkjer ned. Framgangsmåten er den same avlesinga som over, køyrd på alt eit selskap eig.

Start i Selskapspanelet: Eigedomar-fana listar det selskapet eig direkte og gjennom dotterselskap. Filter gjev utvalet på tvers av kartet, Taggar merkjer bygga du har vurdert, og eit prosjekt held porteføljen samla mellom øktene. Skal lista ut av konsollen, tek Datasett imot ho som eige lag med dine eigne kolonnar ved sida av registerdataa.

Sjølve ESG-avlesinga gjer du med kartlaga i staden for panel for panel: Enova energimerking filtrert på D til G viser oppgraderingskandidatane, Miljøsertifiseringar viser kva bygg som allereie er dokumenterte, og Bygningsalder seier kva årgangar som dominerer. Rapport: Portefølje er same portefølje med andre nøkkeltal, og Overvaking seier frå når noko endrar seg på ein eigedom du følgjer.

info

Dekninga varierer mellom bygg. Ein portefølje der 40 % av bygga manglar energiattest gjev ei fordeling som ser betre ut enn ho er, så oppgje alltid kor mange bygg tala byggjer på.

Sjølve rapporten

Rapporten er bygd som ei fordeling med ei liste under, ikkje som ei skildring bygg for bygg. Samandraget står først, med fordelinga av energikarakterar, delen sertifiserte bygg og dei bygga som trekkjer porteføljen ned. Deretter kjem temaa kvar for seg, med kjelde og dato per opplysning.

Del	Innhald
Samandrag	Fordeling av energikarakterar, del sertifiserte bygg, og dei bygga som trekkjer ned
Energi	Karakter og oppvarmingskarakter per bygg, utferdingsdato, kva attestar som er utgått
Sertifiseringar	Ordning, nivå og dato per bygg, og kva bygg som ikkje har nokon registrert
Bygningsmasse	Byggjeår, teknisk forskrift og areal, som fordeling framfor liste
Klimarelatert naturfare	Flaum, skred, kvikkleire og stormflo per eigedom, med kart per funn
Plassering	Gangavstand til haldeplass og kva som blir nådd kollektivt innanfor tidsbudsjettet
Vedlegg	Kjelde og dato per opplysning, med lenkje til fana eller kartlaget ho kom frå
Ikkje undersøkt	Målt energiforbruk, Scope 1-3, taksonomivurdering, klimagassrekneskap, tilstand

Den siste rada er den viktigaste. Ho er scope-avgrensinga, og ho høyrer alltid med, fordi det er der arbeidet med eigne måledata byrjar. Vedlegget er til gjengjeld poenget med å generere rapporten frå registra: kvart tal peikar tilbake på attesten, sertifiseringsregisteret eller kartlaget det kom frå, med datoen opplysninga vart henta.

Lag rapporten i dag med Placepoint AI

Placepoint AI har tilgang til dei same kjeldene som fanene og kartlaga over, og skriv dokumentet på eitt prompt. Ein berekraftsrapport på 25 sider for eit hovudkontor i Oslo, med matrikkel, BREEAM-sertifisering, eigarstruktur, leigetakarar og reisetidsisokron, står under Døme og tips. Prompten treng ikkje vere lengre enn dette:

Lag ein ESG-rapport for [matrikkelnummer, adresse eller organisasjonsnummer].
Ta med energiattest med energikarakter, oppvarmingskarakter og
utferdingsdato, miljøsertifiseringar med ordning og nivå, teknisk forskrift
og byggjeår, klimarelatert naturfare (flaum, skred, kvikkleire, stormflo) og
gangavstand til kollektivhaldeplass. Oppgje kjelde og dato på kvart tal, og
skil tydeleg mellom det registra har og det som krev eigne måledata.

Skal svaret inn i eigen mal, be om tabell i staden for PDF, éi rad per bygg: byggnummer, energikarakter, oppvarmingskarakter, attestdato, sertifisering, byggjeår, teknisk forskrift. Gjeld det ein portefølje, byt matrikkelnummeret med organisasjonsnummeret, og be om fordelinga først og lista etterpå.

Står du i kartet, gjer Agenten det korte oppslaget utan at du må byte verktøy: «Kva er energikarakteren på bygga på denne eigedomen, og når går attestane ut?» gjev karakter, oppvarmingskarakter og utferdingsdato som tekst med lenkjer. Kartet flyttar seg dit saka er.

Relaterte flater

• Bygningspanel - ESG-fana med energimerket, Enova og TEK, eitt bygg om gongen.
• Eigedomspanel - sertifiseringsstatus og energiklasse for heile eigedomen.
• Kartlag - energimerking, miljøsertifiseringar, bygningsalder og EU-taksonomi over eit heilt område.
• Analyse - Reisedistanse og isokronane bak kollektivtilgangen.
• Vurdere risiko - naturfaretemaet gjennomgått på éin eigedom.
• Styre og overvake portefølje - same avlesing på alt eit selskap eig.
• Rapport: Risiko - naturfaren i full breidd, med kart per funn.
• Rapport: Portefølje - same portefølje, andre nøkkeltal.
• Rapport: Due diligence - ESG-sporet som del av ein full transaksjonsgjennomgang.

Datakjelder

• Enova SF (energiattestar og energimerking).
• Building Research Establishment (BRE), Miljømerking Norge og U.S. Green Building Council (USGBC) (BREEAM, Svanemerket og LEED).
• Kartverket (Matrikkelen, bygningsalder, høgvatn og stormflo).
• Geodata AS (EU-taksonomi - bygg).
• Norges vassdrags- og energidirektorat (NVE) (flaum, skred og kvikkleire).
• Entur (haldeplassar og kollektivruter).