Risiko
Naturfare og grunntilhøve les du av via Risiko-kategorien i Kartlag. Laga viser risikofordelinga over eit heilt område, slik at du både ser om ein eigedom overlappar ei faresone, og kvar grensene går rundt han.
Sjå Sjekk klimarisiko for ein eigedom for ein steg-for-steg-arbeidsflyt.
Risiko-kategorien i Kartlag
Risiko er ein av 18 kategoriar i Kartlag-katalogen. Tal på lag og tenester står på Placepoint i tall.
| Lag | Datakjelde |
|---|---|
| Skred | NVE aktsemdkart for skred |
| Kvikkleire | NVE kvikkleireregisteret og aktsemdsoner |
| Flaumområde | Norges vassdrags- og energidirektorat (NVE) 200- og 1000-årsflaum, flaumvern og hendingar |
| Aktsemdflater for flaum | NVE landsdekkjande aktsemdkart |
| Høgvatn / stormflo | Kartverket, klimajustert 2050 og 2100 |
| Radon aktsemd | NGU radonpotensial |
| Moglegheit for marin leire | Norges geologiske undersøkelse (NGU) lausmassekart og marin grense |
| Lausmassar | NGU utbreiing av lausmassetypar |
| Forureina grunn | Miljødirektoratet grunnforureiningsregister |
| Brannstasjonar responstid | Placepoint utrekna køyreavstand 5 / 10 / 20 min |
| Kulturminne | Riksantikvaren Askeladden |
| Trafikkulykker | Statens vegvesen personskadeulykker |
Slik aktiverer du eit lag:
- Klikk Kartlag i venstremenyen.
- Vel flisa Risiko.
- Klikk på laget i underlista for å slå det på.
Du kan ha fleire risikolag aktive samtidig. Laggrenser blir teikna over bakgrunnskartet med gjennomsiktig fargefylling.
⚠️ Aktsemdkart er ikkje det same som faresoner. Aktsemd tyder at det krevst grundigare geoteknisk vurdering ved utbygging, ikkje at fare er stadfesta. Bruk laga som tidleg screening. For formell vurdering krevst geoteknisk utgreiing av kvalifisert ingeniør.
Faretypar
| Kjelde | Kva som er dekt |
|---|---|
| NVE | Skredutsette område (steinsprang, snøskred, jordskred), flaumsoner (200- og 1000-årsflaum), kvikkleiresoner |
| NGU | Radonpotensial, berggrunn, lausmassar, moglegheit for marin leire |
| Miljødirektoratet | Forureina grunn og deponi |
| Kartverket | Høgvatn og stormflo, klimajustert til 2050 og 2100 |
Skred - aktsemdkart frå NVE for steinsprang, snøskred og jordskred. Kartet viser terreng der skred historisk har gått, eller der topografi og geologi tilseier at skred kan skje. Det er ikkje ei statistisk sannsynsberekning per eigedom.
Flaum - flaumutsette soner langs vassdrag (200- og 1000-årsflaum), flaumvern og historiske hendingar frå NVE. Dekninga er ikkje landsdekkjande. For vassdrag utan flaumsonekart blir aktsemdflater viste som supplement.
Kvikkleire - soner med potensiell fare for kvikkleireskred frå NVE / NGI. Kvikkleire er marin leire som under visse vilkår kan misse berekrafta og utløyse store ras. Utbygging innanfor ei aktsemdsone krev geoteknisk utgreiing.
Stormflo - utrekna stormflo for gjentaksintervalla 20, 200 og 1 000 år, klimajustert til 2050 og 2100 frå Kartverket. Relevant for kysteigedommar og for planarbeid der du skal ta omsyn til havstiging til 2100.
Radon - soner med truleg forhøgd radonrisiko basert på berggrunnsgeologi frå NGU. Radon er ein naturleg førekommande radioaktiv gass som kan samle seg i bygningar. Nye bustader har krav til radonsikring etter TEK17 § 13-5. Aktsemdkartet er eit indikativt bilete, faktisk radonkonsentrasjon blir målt med radonmålar inne i bygg.
Forureina grunn - eigedommar registrerte med forureina grunn og kommunale deponi i databasen til Miljødirektoratet. Registeret er ikkje komplett. Manglande registrering tyder ikkje at eigedomen er rein. For eldre industri- og næringseigedom bør du stadfeste forureiningsstatusen uavhengig av registeret.
Vanlege kombinasjonar
| Bruksformål | Aktiver |
|---|---|
| Naturfare samla | Risiko (skred + flaum + kvikkleire) |
| Eignaheit for bustad | Risiko + Støy + Forureining |
| Geoteknisk forundersøking | Risiko + Geologi (lausmassar, berggrunn) |
| Klima og natur | Risiko + Natur (verneområde, naturtypar) |
| ROS-analyse for reguleringsplan | Risiko + Reguleringar |
| Kystutvikling / havnivå | Risiko (stormflo) + Vatn |
Typiske brukssenario
Tidleg screening av utviklingstomt. Aktiver Risiko-kartlaga og zoom inn på eigedomen for ein rask sjekk av kjende faretypar, både på eigedomen sjølv og i nabolaget rundt.
Akkvisisjonsvurdering. For ein eigedom med treff på ei faresone, gå vidare til Saksinnsyn-fana for å sjå om det finst byggjesaker knytte til risikoproblematikk.
Vurdering av eignaheit for bustad. Kombiner Risiko med Støy og Forureining for å screene eit område mot dei vanlegaste hindringane for bustadutvikling.
Dokumentere ROS-analyse for reguleringsplan. Aktiver relevante risikolag og bruk Skjermbilete-funksjonen (kamera-ikonet i høgre verktøyrekkje) for å lage dokumentasjonsbilete til planinnspel eller reguleringssak.
Forensisk gjennomgang av næringstomt. Sjekk Forureina grunn og Kulturminne i Risiko-kategorien for ein eigedom med tidlegare industribruk, der eldre byggjesaker i Saksinnsyn kan supplere med meir kontekst om kva som har stått på tomta.
Tips
- Flaumsoner viser 200- og 1000-årsflaum som separate lag. Bruk begge for å forstå spennvidda, sidan mange kommuneplanar krev at bygg ligg utanfor 200-årsflaum for ny bustadutbygging.
- Ei kvikkleire-aktsemdsone tyder at geoteknisk rapport er påkravd, ikkje at skred er sannsynleg. Eit bygg som alt er oppført i ei aktsemdsone, er ikkje nødvendigvis i fare.
- Radonpotensial frå NGU er eit indikasjonskart, ikkje ei måling. Bruk det som grunnlag for avgjerd om radonmåling i bygget.
- Registeret over forureina grunn er ikkje komplett. For eldre industri- og bensinstasjoneigedommar kan du søkje direkte i Grunnforureining-databasen til Miljødirektoratet for fullstendig status.
Sjå òg
- Sjekk klimarisiko for ein eigedom - steg-for-steg-arbeidsflyt.
- Kartlag - alle kartlagkategoriar.
- NGU - Radon - les om datakjelda for radonkart.
- NVE Atlas - direkte tilgang til farekarttenesta til NVE.